Газета №38

 Тебрик
Гьуьрметлу районэгьлияр! Къе чна къейд ийизвай Дагъустандин халкьарин Садвилин югъ вири Дагъустандин халкьар сад хьуниз ва абурун къуватар сад авуниз бахш авунва.
Дагъустандин халкьарин садвал - им тек са иер гафар туш, им кьетIен мана - метлебни я. Им инкар тежер девлет я, гьа гьисабдай яз чи районни арадал атунин, ам вилик финин ва чи адетрин тарихдин бине я.
Чна умудзава, и сувар алай девирдин, гьа са вахтунда вичин тарих хъсандиз рикIел алай ва гележегдикай фикир ийизвай Дагъустандиз гьуьрмет авунин лишан жеда.
Чна квез Дагъустан Республикадин халкьарин Садвилин югъ рикIин сидкьидай мубаракзава. Квехъ чандин сагъвал, хизанда ва кIвалера берекат хьурай.
"Кьурагь район"муниципальный тешкилатдин кьил З. Азизов.
"Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С. Гьамидов.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Дагъустандин халкьарин Садвилин йикъаз талукь вакъиаяр
Дагъустандин халкьарин Садвилин югъ цIийиз кьиле тухузвай сувар я. Сифте яз и сувар 2011 - йисан 15- сентябрдиз къейд авуна. И сувариз талукь вакъиаяр 1741- йисуз кьиле фена. 18- асирдин юкьвара хъсандиз яракьламиш хьанвай 100 агъзур аскердикай ибарат тир армия, кьиле Ирандин чIехи полководец Надир-шагь аваз, Кавказдиз рекье гьатна. Адан кьилин макьсад Дагъустан михьиз вичин гъилик кутун тир. Сифте кьилерай Надир шагьдин армияди сад- садан гуьгъуьналлаз гъалибвал къазанмишна. Гьа икI, рекье Къази-Къумухни кьуна, шагьдин кьушунар Андалалдин сергьятдал агакьна. 1741 - йисан 12 - сентябрдиз абур шегьердин къенез сухулмиш хьана. Гьа са вахтунда дагъустанвияр Андалалдин дереда Хициб тIвар алай чкада кIватI жезвай. Андалалдиз душмандин далу патахъай лакар, лезгияр, даргияр, кумыкар ва маса миллетар атана. И дяве Андалалдин сергьятда 5 юкъуз давам хьана. Гьа икI, вири дагъустанвийри чпин къуватар сад авуна, Ирандин шагь вичин кьушунарни галаз Дагъустандин чилелай чукурна.
Дагъустандин тарихда 2011 - йисуз чIехи дегишвилер хьана. 2010 - йисан декабрдиз Дагъустандин халкьарин III- съезддал республикада цIийи сувар - Дагъустандин халкьарин Садвилин югъ къейд ийидай къарар кьабулна. Дагъустандин Президентдин Указдалди 2011 - йисан 6 - июлдилай и сувар 15 - сентябрдиз къейд ийидай къарар кьабулна.
15-сентябрь Дагъустандин халкьари Надир шагьдин кьушунар Дагъустандин чилелай катарай югъ я. Дагъустан Республика вич 1921-йисан 2-январдиз арадал атана. Дагъустандин меркез Махачкъалада 60-лай виниз халкьарин векилар яшамиш жезва.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Райадминистрацияда
Нубатдин совещанидал
8- сентябрдиз райадминистрациядин актовый залда гьар гьафтеда райондин руководителрихъ галаз кьиле тухузвай нубатдин совещание хьана.
Совещание "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С. Гьамидова кьиле тухвана.
Анал хейлин руководителри чпи алатай гьафтеда авур кIвалахдикай ва вилик акъвазнавай кимивилерикай информация гана.
Райондин образованидин управленидин начальник Р. Катибова лагьайвал, 1- сентябрдиз Чирвилерин югъ тебрик авун патал райондин идарайрин руководителар вири школайриз фена, 3- сентябрдиз вири школайра Бесланда кьиле фейи мусибатдин 10 йис хьуниз, Дагъустандин винел международный бандитрин десте тергна 15 йис хьуниз талукь гуьруьшар кьиле тухвана, директорар ОШ1 отчетар вахкунал машгъул я, школайрин формайрин патахъай вири школайриз фена, Хпуькьринни Шимихуьруьн юкьван школаяр квачиз амай школайрин аялрал школьный формаяр алай.
Райондин хуьруьн майишатдин управленидин начальникдин везифаяр тамамарзавай Н. Мисриева къейд авурвал, алатай йисахъ галаз зулун магьсулар кутун патал цанар цунин кIвалах пис туш, алатай гьафтеда Огни шегьерда совещание кьиле фена, анал чи район киридин гьакъи тагузвай районрин жергейра авайди малум хьана.
"Сельсовет Курахский" муниципальный тешкилатдин кьил С. Къурбанова лагьайвал, алатай киш юкъуз саки райцентрдал алай вири идарайри субботник кьиле тухвана, федеральный идарайрин работникри субботникда иштиракнач, карчи Будаев Будая ва райадминистрациядин работникри субботникда хъсан иштиракна, Яргьахъ мягьледин трансформатор дегишарна кIанзава.
Культурадин управленидин начальникдин везифаяр тамамарзавай К. Фейзуллаевади лагьайвал, алатай гьафтеда субботник кьиле тухвана, культурадин пич ремонт авуна кIанзава, сегьнедин алухар цун патал пулдин такьатар чара авунва, парталар заказ ганва.
Совещанидал винидихъ рахайбурулай гъейри, райондин архитектурадинни ЖКХ-дин управленидин начальник Ш. Мисриев, райадминистрациядин юридический отделдин начальник С. Селимов, райондин финансовый управленидин начальник Б. Ибрагьимов ва масабур рахана.
С. Гьамидова чкадин властрихъ галаз, межведомственный органрихъ галаз руководителрин кIвалах зайиф тирди, кIвалах вилик тухуниз фикир гана кIанзавайди лагьана.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

З.Саидова.
Райондин идарайра
Бейкарар кIвалахдал таъминарзавай Центрадин кIвалахдикай
Чаз виридаз чизвайвал, районда идараяр хейлинбур аватIани, бейкар агьалиярни районда авачиз туш. Районда бейкар агьалияр кIвалахдал таъминардай Центр кардик кваз саки 20 йисалай артух хьанва. Алай йисуз и Центрди вуч кIвалах авунватIа, агьалийриз чир хьун патал чна агьалияр кIвалахдал таъминардай Центрдин директор Гьажиханов Гьажихан Садудиновичан патав фена ва адаз са шумуд суал гана.
-Гьажихан Садудинович, алай, 2014-йисуз куьне гьихьтин рекьерай кIвалах тухванва?
-"Агьалияр кIвалахдал таъминарун патал куьмек гунин гьакъиндай" Закондал асаслу яз, 2014-йисуз ЦЗН-ди вичин пландал асаслу яз кьабулнавай программадин бинедаллаз чна районда са шумуд рекьяй кIвалах тухванва.
Сад лагьайди, райондик квай вири хуьрера бейкар агьалияр вахтуналди кIвалахдал таъминарунин патахъай общественный кIвалахар кьиле тухванва. Гьа и чна вахтуналди кIвалахдал таъминарнавай агьалийри цин турбаяр цIийи хъувунва, куьчеяр михьнава, хуьрера рекьерик даях цлар кутунва. И кIвалахай гьар са касдиз 850 манат пул гана.
Кьвед лагьайди, чна райондин бейкар агьалияр республикадилай къеце патани, яни маса регионрани вахтуналди кIвалахдал таъминарнава.
Пуд лагьайди, гатун каникулрин вахтунда, школадин территорияр михьи авуналди, школайрин гьаятра къелемар цуналди кIвалахдал вири санлай къачурла 98 школьник таъминарна.
Лугьун лазим я хьи, къенин йикъалди пулдин такьатар хтун тавуниз килигна, и школьникриз чавай пул гуз хьанвач. Пул хтайвалди чна гуда.
Кьуд лагьайди, чна пеше авачир бейкар агьалийриз кIелиз фидай мумкинвал ганва. ЦЗН-ди кIелзавай аялриз и учрежденийра кIелдай вахтунда ва гьар са аялдиз вацра 850 манат пул гузва. КIелунин вахт 1 вацралай 3 вацралди я. КIелиз чна вири санлай къачурла 98 кас ракъурнава.
Вад лагьайди, чи центрдин къене ярмарка-вакансий тешкилнава.
-Чаз чизвайвал, исятда республикада жегьилар кIвалахдал таъминаруниз еке фикир гузва. Куьне и кIвалах гьикI кьиле тухузва?
-Эхь, чаз виридаз чизвайвал, жегьилар кIвалахдал таъминарунин кIвалахдиз неинки ЦЗН-ди ва гьакIни вири республикади еке фикир гузва.
Чи ЦЗН-диз жегьилар кIвалахдал таъминарунин рекьяй ихьтин мумкинвилер ава:
чаз гьар юкъуз Россиядин вири регионрай кIвалахдай чкайрин вакансияр хквезва, гьа и вакансияр чи центрдин къене авай информационный терминалдани, гьакIни дараматдин цларал алай стендрани ава. Вакансияр лагьайтIа вири пешейрай ава. И вакансийрихъ галаз таниш жез кIандай ксаривай центрдиз атана гьа работодателдихъ галаз скайпдай рахаз, жеда. Къенин юкъуз чавай чи куьмекдалди 50 кас жегьилар 3 вацралай 6 вацралди кIвалахдал таъминариз хьанва.
Дагъустан Республикада «Чиркей ГЭС-строй»-да цIийи корпус эциг хъийизва. Чаз и кардин патахъай ана кIвалахдай инсанар кIанзава лагьай чарар хтанва. Ина рабочийдилай инженердин пешедалди кIвалахдай чкаяр ава. Вацран мажибдин кьадар 25-30 агъзур манат я. Яшамиш жедай чка, тIуьн пулсуз я. Чи тIалабун я, физ кIанзавай ксар чи центрдиз атана, хабар гун.
Чаз «Чиркей ГЭС-строй»-дихъ галаз скайпдай алакъа ава. КIвалахиз фидай гьар са касдивай Центрдиз атана и кардикайни менфят къачуртIа жеда.
-Гьажихан Садудинович, квез икьван чIавалдини авай, набут инсанар кIвалахдал таъминардай программа гьикI кьиле физва?
-Гьа и рекьяйни ЦЗН-ди алай йисуз хейлин кIвалах кьиле тухванва.
Алай 2014-йисуз, чаз Министерстводай кьуд кас кIвалахдал таъминардай план ганвай. Къенин йикъалди чавай кьве набут касдиз кIвалахар гудай мумкинвал хьанва.
И кIвалах кьилиз акъудун патал чаз еке четинвилер жезва, районда кIвалахдай чкаяр авачиз хьунихъ галаз алакъалу яз. Идалай гъейри, и кар кьилиз акъудун патал чаз маса учрежденийрини куьмекар гузвач. Чна набут кас кIвалахдал таъминардай учрежденидиз, и кьабулай кас герек тир тадаракрал таъминарун патал 69 агъзурни 30 манат пул гузва.
Иниз килигна, районда авай хсуси карханаяр авай, я туштIа гьукуматдин кIвалахрал алай векилривай, набут кас кIвалахдал таъминардай мумкинвал низ аватIа чи центрдиз хабар гун тIалабзава.
--------------------------------------------------------------------------------------------

 М. Агьмедова.
«Дирибашвилин тарс»
3 - сентябрь терроризмдиз акси Садвилин Югъ яз малумарнава. Бесланда хьайи мусибатдин 10 йис хьунин, Дагъустандал вегьей международный бандформированияр терг авуна 15 йис хьунин гьакъиндай школайра "Дирибашвилин тарс" кьиле тухвана.
" Дирибашвилин тарс" Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван школада химиядин кабинетда чIехи классрин аялринни муаллимрин иштираквал аваз кьиле фена. Анал "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С. Гьамидов, Россиядин МВД- дин Кьурагь районда авай отделдин начальник А. Фатуллаев, участковый С. Селимов атанвай. -Чи акьалтзавай гележегдин несил сифтени - сифте вичин ватан ва халкь кIандайди хьана кIанда ,- лагьана С. Гьамидова. -Куь кьилин яракь - образование я. Идалай цIуд йисан вилик, яни 2004- йисан 1 - сентябрдиз Кеферпатан Осетиядин Беслан шегьердин школадал террористрин дестеди гьужумнай. Чи рикIелай Къизлерда, Каспийскда, Буйнакскда, Волгоградда, Махачкъалада, Хасавюртда, Новолакда хьайи террактрин хирерин тIалар алатнавач. И кьиле фейи террактар себеб яз телеф хьайи инсанрин сан - гьисаб авач. ГьакIни, чи ватанэгьли Султанов Закиран руьгьдиз бахшна, чна 2-августдиз гьар йисуз адет хьана тухузвай турнир кьиле тухвана. Абурун экуь къамат чи рикIера гьамишалугъ яз амукьда. Гьелбетда, муаллимрал еке тир зегьмет ала. Гьар са муаллимди чIуру кIвалах ийизвай аялдиз таъсир авуна кIанда. А. Фатуллаева ихьтин гуьруьшар Россияда вири школайра кьиле тухудайди лагьана. Террактар датIана гьар юкъуз ийизва. Абуру им ислам диндин гьакъикъи рехъ я лугьуз жегьилар алдатмишзава. Исятда чIехи пай гьа рекьиз физвай аялрин вини кьил 18-19 йис хьанвайбур я. Террактрин кьилин метлеб массовый къайдада инсанар терг авун ва абурун рикIера кичI тун я. Бесландин вакъиайрилай кьулухъ хейлин вахт алатнавайтIани, дидейри аялар 1- сентябрдин Чирвилерин йикъаз талукьарнавай линейкадал ракъур тийиз гзаф вахт хьана. Террористрихъ галаз икьрар кутIунна ваъ, абурухъ галаз женг чIугуна кIанда.
Школадин директор Гь. Мисриева аялриз диде-бубайрилай багьа ксар квез хьун лазим туш, жуван диде-бубадиз гьуьрмет тийидай касди, масадаз гьични ийидач лагьана .
Гуьруьш террактра телеф хьайибур рикIел хкунин лишан яз са декьикьада кисна акъвазуналди акьалтIарна.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Камалдин Камалдинов.
Терроризм лянетламишзава
3- сентябрдиз Гелхенрин юкьван умуми оброзаванидин школадиз "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьилин заместитель Исаева Эльмира Багьаудиновна, райондин къене патан крарин векилар ва райондин телевидение мугьман хьана. Э. Исаевади сифтени- сифте райондин руководстводин патай школадин муаллимриз ва аялриз цIийи кIелунин йис тебрикна ва виридаз еке агалкьунар, чандин сагъвал, рикIин шадвал хьурай лагьана. 2004-йисуз Бесланда, Буйнакскда, Каспийскда, Волгодонскда, Дубровкада, Москвада, адалай кьулухъ Къизлердин больница кьуникай, Америкада алиш-веришдин центр кукIваруникай ихтилатар авуна. И вакъиайра школьникар ва муаллимар залуквиле кьунай ва гзафбуруз гъам-хажалат, рикIелай тефидай мусибат хьана,-лагьана ада. Гуьруьшда авай аялри, муаллимри Э.Исаевадин ихтилатриз дикъетдивди яб гана. Терроризмдиз миллет ва сифет авайди туш. И четин аямда гьар са касди жуван мукъаятвал хуьн лазим я. Чун вири сад хьана терроризмдиз акси хьун лазим я,-давамарна ада. Гуьруьшда школадин директор Х.Хидирлясова, завуч Н.Къурбанисмаиловади, ОБЖ-дин руководитель К.Камалдинова ва маса муаллимри иштиракна. Гьа ихьтин гуьруьшар Ашарин, Усарин, Хвереждин школайрани хьана.
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Ф. Абдурагьманова.
Терроризмдиз акси Садвилин йикъаз талукь яз
Терроризмдиз акси яз
Виридаз малум тирвал, Россияда 3- сентябрь терроризмдихъ галаз женг чIугунин Садвилин югъ яз малумарнава. 2004 - йисан 1- сентябрдиз Бесланда 1 - нумрадин школада 1300 кас аялар ва муаллимар террористри есирвиле кьуна. Абур азад хъийизвай гьерекатда террористри 334 кас кьена, абурукай 180 аялар тир. Амайбур 3- сентябрдиз къутармишна. Къенин юкъузни рикIик къалабулух кутазвай и терракт кьиле фена 10 йис хьанва.
Са кьадар йисар алатнаватIани, терроризмдинни экстремизмдин идеологиядин эхир эцигиз хьанвач. Алай вахтунда, чи акьалтзавай несил абурукай яргъа авун, гьар сада и вакъиайриз кьетIен фикир ва анализ гун патал 3 - сентябрдиз чи райондин школайрани ихьтин гьерекатриз акси, абур негьдай "Дирибашвилин тарс" кьиле тухвана.
ИкI, сятдин 11- даз Кьурагьрин 2 - нумрадин юкьван школада чирвилер къачузвай чIехи классрин аялрихъ галаз винидихъ лагьай месэлайрай гуьруьшмиш хьун патал "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьилин общественный хатасузвал хуьнин рекьяй заместитель М. Хариев, Кьурагьрин участковый Д. Алиев мугьман хьана. Сифте мярекатдал и школадин директор А. Гьажиев рахана. Ада аялар ва муалимар М. Хариевахъ галаз танишарна, ам атунин себебрикай лагьана. Беслан шегьерда кьиле фейи вакъиаяр виридан рикIел хкана, гуьгъуьнлай М. Хариеваз гаф гана. Ада са кьадар вахтунда кьиле фейи гуьруьшда, кар алай месэлайрикай, и школадиз атунин себебрикай лагьана. Мукьвал йисара кьиле фейи террактар рикIел хкана, ина жегьил чанар гзаф пуч хьайиди, абурун язух чIугуна. Аялривай татугай кIвалахрик кьил кутун тавун тIалабна.
Чун светский гьукуматда яшамиш жезвайди, ина са шумуд милетдин халкьар авайди, сада - садаз гьуьрмет авун чарасуз тирди, гьакъикъи Исламдин къайдаяр хуьн патал чалишмиш хьана кIанзавайди къейдна.
ГьакIни, М. Хариева къенин юкъуз чи республикада аялрин, школьникрин бажарагъ хкажун, тербия гун патал хейлин программаяр кардик кутунвайди, кьилди къачуртIа, чи районди республикадин къене аялрин ясли- бахчаяр кардик кутунин кIвалахда 5- чка кьунвайди, гьакIни школьникрихъ ЕГЭ - да хъсан нетижаяр хьанвайди, и кардал чеб шад тирди къейдна ва виридахъ цIийи кIелунин йисуз еке агалкьунар хьурай лагьана.
Мярекатдал гьакIни и школадин муаллимар тир М. Ражабов ва Г. Оружева рахана.
Эхирдай рахай А.Гьажиева школада чирвилер къачузвай гьар са аялдин къайгъуда чеб авайди, гьайиф хьи, и кардиз са бязи диде - бубайри фикир тагузвайди, йисан къене вичин аялдин чирвал ахтармишун патал собранийриз текъвезвайди лагьана. Аялривай жезмай кьван чирвилер къачуз алахъун тIалабна. Террористрин идеология негь авун тIалабна. Виридаз дуьнья ислягь хьурай лагьана.
---------------------------------------------------------------------------------------

Тама цIаяр кьуниз акси къайдайрал амал авунин гьакъиндай
Инсанди ял ягъун патал там иллаки гуьзел чка я. Амма инсанди вич тама мугьманвиле авайла дуьздаказ тухузвач. Гьавиляй виридалайни иер чкайра зирзибилдин гьамбарар, хайи шуьшеяр тазва, кьилинди цIаяр кьунин къурху авай вахтунда цIаяр хъийизва. Тамун чIехи душман цIай я. ЧIехи пай вахтара инсандин къайгъударсузвиляй тамари цIаяр кьазва. Тамуз фейила цIай хъувун тавур вахтар тIимил жезва. ЦIаял хуьрек гьазурзава, парталар кьурурзава, жув алай чкадикай хабар гузва.
Тама цIаяр 90 процентдилай виниз населенный пунктарин, рекьерин ва тама жуьреба - жуьре кIвалахар тухузвай чкайрин патарив кьада. ТIебиатдал фейила мукъаят хьана кIанда, там цIай кьуникай хвена кIанда. Гереквал авачтIа, тама цIай хъийимир.
Арада 4-6 м мензил авачиз тарарин, кIанчIарин патав цIаяр хъувуна кIандач. ЦIаюн вилел тарарин хилер куьрс хьана виже къведач. ЦIай хъийизвай чкадихъ элкъвена къвенер агалун, я тахьайтIа къанав ягъун меслят къалурзава. ЦIай гуьзчивал алачиз туна кIандач. Бивуакдилай хъфидайла цIай хъувунвай чкадал накьвар вегьена, кьуьл гун меслят къалурзава. Гьатта йифиз аламукьай цIаюн цIелхемрилайни цIай кьун хъувуникай къурху жеда. Гьавиляй цIаял хъсандаказ яд илична кIанда, гуьгъуьнлай хуькуьр хъувуна, мад,бугъ акъатна куьтягь жедалди, яд илич хъувуна, цIаярик пер хуькуьр хъувуна кIанда.
Вири къванер, канвай тарарин кьатIар къакъудна, абурал яд цада. ЦIивинарни руьхъ къанватIа килиг. Масада цIай хъувуна, туна хъфей чкадин патав эгер квел кузвай чка гьалтайтIа, цIай хкадариз алахъ. Эгер цIай къатиди яз хьайитIа, квевайни хкадариз жеда, пожарный охранадизни зенг ая ва алай чка лагь, гьакI лесничестводизни зенг ая.
ЦIаяр кьуниз къурху авай вахтунда тама цIай квай спичкаяр, пIапIрусрин кьатIар гадарун, гъуьрче аватIа, фад цIаяр кьадай шейэрикай гьазурнавай чакъулар ишлемишун, бензин ва маса кудай шейэр чIугунвай материалар тун, рагъ аватзавай чкадал шуьше, гуьзгуьяр тун, векьериз цIай ягъун, цIаяр хъувун къадагъа ийизва.Тама 80 процент цIаяр кьунар агьалийри ял язавай чкайрал цIаяр кьуниз акси серенжемрал амал тавун я, гьакIни къайдадикай хкатай техника ишлемишайла арадал къвезва; цIайлапанар ягъайла цIаяр кьун 25 процентдилай гзаф туш.
Пешекаррин фикирдалди цIаяр кьунин себебар инсанри цIаяр хъийидайла жавабдарсузвилелди тухун, цIаяр кьуникай хуьнин къайдаяр чIурун, хкадар тавур цIаяр, пIапIрусрин кьатIар тун, аялар цIаярив къугъун, тамарин патарив гвай сергьятра зирзибил кун я.
А.Э.Эмирбеков, РД-да авай Россиядин МЧС-дин ГУ-дин УНД-дин Кьурагь районда авай ОНД-дин начальник, къенепатан къуллугъдин капитан.
-----------------------------------------------------------------------------------------------

Мурсал Гьасретов.
Чирвилерин йис атана
Мектебрал зенгин ванер
Алаз къе шад я чи рикIер.
Чи аялриз мад чирвилер
Гудай цIийи йис атана.

Чирвилерин йис куьне
Къаршиламиш ая хъсандиз.
Вафалу хьухь, балаяр,
Жуван Диде-Ватандиз.

Муаллимди гайи насигьатар
Алудмир гьич рикIелай.
Салам це гьакI чIехидаз
Жуван ширин мецелай.

Фикир гана тарсариз,
Къимет къачу кьудни-вад.
Куь чирвилер акурла,
Дидени буба жеда шад.

Ватанди квез ганва бахтар,
Лап рикIивай чира тарсар.
Артух хьурай куь чирвилер,
Ачух я квез гьарнихъ рекьер.

ЦIийи йиса квез лугьузва
Вири халкьдин мецелай.
Чими рагъни михьи цав
Кими жеч куьн кьилелай.

КIелунин йис алукьна,
Квез сифтедин зенгер я.
Играми тир аялар,
Куьн чи багъдин бегьер я.

Зенгинин ван атайла,
Шад жеда рикIер.
Муаллимриз багъиш ая
Атир галай цуьквер.

Геж тавуна гьат рекье
Жуван хайи мектебдиз.
Дуьз жаваб гуз тарсара,
Хьурай куьн гьакI уьтквемдиз.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Прокурор разъясняет
Профилактика наркомании среди несовершеннолетних
В наши дни проблема наркомании среди подростков уже давно переросла в настоящую чму нынешнего века. Именно в связи с этим социальные службы в буквальном смысле принуждают все учебные заведения уделять больше внимания данной проблеме, проводя всевозможные лекции по профилактике наркомании.
Зачастую как родителям, так и преподавателям кажется, что эта проблема никогда не войдет в жизнь их детей. Однако, как гласит статистика, на сегодняшний день именно среди подростков оказывается наибольшее количество начинающих наркоманов. Поэтому такого рода компании как профилактика наркомании несовершеннолетних и стали основными действиями государства по предотвращению развития злоупотребления в школах.
Стоит также отметить, что как раз в подобной возрастной категории находятся дети, которые еще формируют свое мировоззрение и отношение ко многим вещам. Именно поэтому в школах должны проводится специальные лекции и тренинги, которые будут рассказывать о вреде наркотиков, а также о последствиях их употребления.
Причины же употребления наркотиков среди детей разнообразны.
Иногда это случается из-за стремления к своего рода вседозволенности. Многие идут за так называемой "модой". А некоторые, в связи с пробелами в образовании и слишком большими послаблениями в воспитании со стороны родителей, не могут отказать себе еще в одном , как им кажется, безобидном удовольствии. Часто причиной употребления наркотиков детьми может быть и элементарное непонимание в семье. Если ребенок чувствует себя изгоем или одиночкой, это также может стать фактором развития наркотической зависимости у него.
Чтобы избежать ситуации, когда дети, прячась по подворотням, начинают вести пагубный образ жизни, учителя посредством разработанных педагогических схем должны каким - то образом заинтересовать их другими занятиями, к примеру, рисованием, изготовлением подделок или простым общением друг с другом.
Рядовая профилактика наркомании несовершеннолетних подразделяется на 3 этапа. Первичные мероприятия включают в себя пропагандирование здорового образа жизни в семье. Родители в обязательном порядке должны следить за состоянием своего ребенка, особенно на этапе полового созревания.
Вторичная и третичная профилактика наркомании, в свою очередь, включают в себя мероприятия по борьбе с наркотиками в учебных заведениях и с помощью правоохранительных органов. В целом же можно смело заявить, что все-таки подобные методы предотвращения развития злоупотребления наркотиками среди подростков уменьшили количество молодых наркоманов сегодня.
Примечателен тот факт, что правильно организованная профилактика, несмотря на все предрассудки, уже сейчас приносит плоды. Так, к примеру, в большинстве регионов страны количество начинающих наркоманов только за последний год снизилось на 7%.
Прежде всего, хотелось бы обратиться к родителям, потому что ответственность за своего ребенка лежит на них. Приучайте своих детей с детства к здоровому образу жизни, занимайтесь их нравственным, духовным воспитанием, работайте над их всесторонним развитием. Наши дети-наше будущее.
------------------------------------------------------------------------------------------------

Гьуьсейн Рамазан.
Чирвилерин югъ
Чирвилерин Югъ-сувар
Мубаракрай, азизбур.
Ахъа хьана цIийи вар,
Крар хьурай халисбур.

Гьиллебазвал, темпелвал
Вегь кIвачерик рух хьурай.
Ахлакьвилин гуьзелвал,
Мектебра артух хьурай.

Къе сентябрь зенгер гваз,
Илифзава чин ахъаз.
Къаст хци яз, шагьвар кваз,
Нур хъичириз гьар йикъаз.

Пакадин югъ чирвили
Къалурда мад алаз рагъ.
Инанмиш яз фирвили
Лугьуда чаз фад къарагъ.

Сентябрдин серинвал
Серес сагъвал галаз хьуй.
Шериквилин ширинвал
Ширширдин сес алаз хьуй!
-------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!