Газета №35

 Райадминистрацияда
Гьафтедин нетижаяр кьуна
18-августдиз райадминистрациядин актовый залда райондин идарайрин руководителри гьафтеда авунвай кIвалахдин нетижаяр кьадай совещание хьана.
Совещание "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьил З.Азизова кьиле тухвана.
Райондин образованидин управленидин начальник Р.Катибова къейд авурвал, алатай гьафтеда саки вири школаяр ремонт авуна куьтягьнава, школайрин винел патар 28-августдиз асун хъийида, алатай гьафтеда санэпиднадзордин векилни галаз Гелхен дередин школаяр ахтармишна, къе аранда авай школайриз фидайвал я, 21-августдиз Махачкъалада муаллимрин августовский конференция жеда, 26-августдиз районда кьиле тухуда.
Райондин субсидийрин отделдин заведующий Б.Батманова лагьайвал, цIинин йисан субсидийрин алай бурж и вацра гуда лагьанва, цIинин йисан бурж 6,5 миллиондилай виниз ала, алатай йисан бурж гьеле вахкузвач.
ЦРБ-дин кьилин духтур А.Акимова къейд авурвал, алатай гьафтеда больницади штатный режимдал кIвалахзава, Махачкъалада гегьенш коллегия хьана, анал къарагъарнавай месэла диспансеризациядин месэла тир, алатай гьафтеда Бугъдатепеда диспансеризация авуна, 5 кас азарлуяр акъатна, абур сагъар хъувун патал республикадин больницадиз рекье туна.
"Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С.Гьамидова лагьайвал, эменнидиз ва чилиз "зеленка" авун патал аранда кьилди группайри, дагъдин хуьрера кьилди группайри кIвалахзава, хуьрерин поселенийра и кIвалах зайиф физва, алай вахтунда чилин 58% ва эменнидин 28 % налог кIватI авунва.
Райондин Культурадин управленидин начальникдин везифаяр тамамарзавай К.Фейзулаевади информация гайивал, алатай гьафтеда Усугъчайда Рачаб Сафароваз бахшна кьиле тухузвай фестивалдин патахъай совещание хьана, чи райондай фестивалдиз пуд мани тухуда.
Совещанидал винидихъ рахайбурулай гъейри, райондин пенсионный фондунин отделдин начальник А.Назаралиев, "Сельсовет Курахский" муниципальный тешкилатдин кьил С.Къурбанов ва масабур рахана.
З.Азизова кIвалахда авай кимивилер арадай акъудун патал тайин тир руководителриз тагькимарна.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

М.Агьмедова.
Приоритетный проектар
Кар алай проектрай кIвалах вилик тухузва
2014- йисан 14- июлдиз РД- дин Президент Р.Абдулатипова Республика вилик фин патал приоритетный проектар кьилиз акъудунин гьакъиндай къарар акъудна. И къарардал асаслу яз "Инсандин капитал" приоритетный проектдай тухванвай кIвалахдикай чаз райондин образованидин управленидин начальник Р.Катибова суьгьбет авуна.
"Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин распоряженида къалурайвал, 2014-йисан 22-январдилай райондин образованидин вири учрежденийра РФ-дин Президен В.Путина РФ-дин Федеральный Собранидиз ракъурнавай Чар ва РД-дин Президент Р.Абдулатипова РД-дин Халкьдин Собранидиз ракъурнавай Чар веревирд авуна. Чарчин кьилин метлеб Дагъустанда "Гележегдин школа" проектдин концепциядиз фикир гун я.
2013-йисан 13-декабрдиз акъатнавай РД-дин Правительстводин къарардал асаслу яз, 2014-2015-йисалди «Зигьин авай аялар» РД-дин государственный программа кьиле тухунин гьакъиндай райондин образованидин управлениди агъадихъ галай кIвалах тухвана:
-зигьин авай аялар винел акъуддай ва абурун агалкьунриз килигна генани гегьенш авунин шартIар тешкилнава;
- муниципальный турра вирироссиядин школьникрин олимпиадада предметрай олимпиадаяр кьиле тухвана;
-зигьин авай аялрихъ галаз кIвалахзавай 40 муаллим пешекарвилин дережа хкажунин патахъай ДИПКПК-диз курсариз ракъурна;
- 2014-йисан апрелдин вацра зигьин авай аялрихъ кIелунин карда ашкъи-гьевес хьун патал Кьурагьрин 1-нумрадин юкьван школада хъсан кIелзавай аялрин слет кьиле тухвана. Аниз райондин 20 школадай делегатар кIватI хьанвай;
-районда зигьин авай аялрин делилар авай районный база тешкилнава.
-"Гележегдин школа" программадихъ галаз районда 4 школа универсальный компьютерный кабинетралди таъмин авунва. Иниз килигна, гьа и школайрай 8 муаллимди ДИПКПК-дин базада кьадай программайрай курсар кIел хъувуна.
ГьакIни "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьилин къарардал асаслу яз, райондин межведомственный комиссия тешкилна.
-Гьа и комиссиядин кIвалах аялриз гатун вахтунда ял ядай мумкинвал гун я.
Школадилай азад вахтунда лагерриз ял ягъиз 70-далай виниз аялар фена ва 14 йисан яшдив агакьнавай 120 школьник школаяр ремонт авун патал кардик кутуна.
Ватандин ЧIехи дяведа гъалибвал къачуна 69 йис хьуниз талукь яз акьалтзавай несил ватанпересвилин рекьяй тербияламишун патал райондин школайра дяведикай сочиненияр кхьена, цлан газетар гьазурна, спортдин рекьяй гьар жуьре акъажунар кьиле тухвана.
2013-йисан 25-октябрдиз РД-дин Кьили ЕГЭ дуьздаказ кьиле тухунин ва вахкунин патахъай кьиле тухвай совещанидин нетижайрихъ галаз 9-11-классрин аялрин диде-бубаяр танишарна ва ЕГЭ, ГИА вахкунин карда хьанвай дегишвилер лагьана.
ЕГЭ тухузвай аудиторийра видеокамераяр эцигнавай.
Райондин школайра хъсан кIелзавай аялрихъ галаз кIвалах тухвана ва ихьтин аялриз технический вузриз гьахьиз куьмек гана .
Дидедин чIалай хьайи конкурсра гъалиб хьайи муаллимар"Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьилин дипломринни грамотайрин сагьибар хьана. "Русскоязычный Дагестан" ва "Англоязычный Дагестан" программа мягькемдиз тун ва кьилиз акъудун патал урус, английский чIалан муаллимриз методический кIвалах гужлу авун патал методический секцияр тешкилнава, абурукай информация кIватIнава, райондин школайриз жегьил пешекарар желб авун патал тухудай мярекатрин планар гьазурнава.
Ватандин ЧIехи дяведин вахтунда райондиз атана ва яшамиш жез амукьнавай урус чIалан муаллимрихъ галаз гуьруьшар тешкилнава. Гьа и муаллимрикай ктаб чапдай акъудун патал, абурун биографиядин делилар, республиканский делилрин банкдиз вуганва. Яш тамам тахьанвай аялрин крарин рекьяй комиссиядини ва гьабурухъ галаз алакъа авай маса службайрини санал закон чIурзавай яш тамам тахьанвай аялрихъ галаз талукь тир мярекатар тухвана. Диде-буба амачир, диде- бубадин къаюмвиликай хкатнавай аялар датIана школайра авай социальный педагогринни психологрин гуьзчивилик ква. Культурадин Йисан йикъаз талукь яз райондин учрежденийра хейлин мярекатар (фестивалар, гъили гьазурнавай шейэрин выставкаяр) тухвана.
ГьакIни спортдин рекьяйни ВОВ-дин ветеранрин иштираквал аваз "Зун дагъустанви я", "Дагъустан чна санал гьужумдикай хвена" тIвар алай мярекатар тухвана.

------------------------------------------------------------------------------------------------

 М.Агьмедова.
Яшлу ва набут инсанрин къайгъуда
Чун и йикъара райцентрдал кардик квай ЦСОН-дин яшлу ва набут инсанрин къайгъу чIугвазвай йикъан отделенидиз мугьман хьана. Иниз финин кьилин макьсад абуруз гьихьтин ял ядай шартIар тешкилнаватIа килигун тир. Отделениди авуна кIанзавай кIвалахдикай суьгьбет авун чна ина зегьмет чIугвазвай зегьметдин терапиядин инструктор Абдуллаева Саида Камиловнадивай тIалабна.
Чаз малум хьайивал, отделенида 3 касди кIвалахзава: зегьметдин терапиядин инструктор, культуролог, медсестра. Дугъриданни, алай вахтунда отделенидин пешекарри 15 касдин игьтияжриз къуллугъ ийизва. Йикъа иниз 9,10 кас къвезва. Питание хьанайтIа, яшлубур, набутар генани атун мумкин тир. Атайбуруз чна чай, кофе, сокар гузва.
Амай азад вахтунда ял ядай вири шартIар тешкилнава. Ина рангунин телевизор, гьар жуьредин машгъул жедай тренажерар, ацукьдай хъуьтуьл диванар, интернетдик квай 2 компьютер, шахматар , шашкаяр, къугъвадай чарар, кIелдай ктабар, газетар ава. Культработникди телевизордай къалурзавай передачаяр ва гьакIни "йикъан хабарар" передачаяр яшлубурухъ галаз веревирд ийизва. Газетра кхьенвай макъалаяр абуруз кIевиз кIелзава. Зегьметдин терапиядин инструкторди абуруз компьютер чирзава, гьанай лезги концертар, дуьньядин хабарар, театрар къалурзава. Тренажеррал кIвалахиз чирзава.
Медсестрадиз лагьайтIа вичин кьилдин кабинет, сифте куьмекдин дарманар, давление алцумдай аппарат ава. Вичин гуьзчивилик кваз медсестради атанвайбурувай тренажеррал машгъул жедай мумкинвал гузва.
Чаз райондин руководстводиз ихьтин набут ва яшлу инсанриз ял ядай отделение ачухуниз килигна чухсагъул лугьуз кIанзава.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Ф.Абдурагьманова.
Чи интервью
Мал-къарадин сагъламвилин къаравулда
Дагълух хуьрера мал-къара авачир кIвал тек-бир гьалтда. Гьайванрикай инсандиз хъсанвал, хийир хьунилай гъейри, бязи вахтара хасаратвални жезва, яни гьайванрикай инсандик азарарни акатзава. И азарин вилик пад кьун патал инсанри духтуррин теклифрал, ветеринарно-санитарный къайдайрал кIевелай амал авуна кIанзава. И жигьетдай чна ветеринарный управленидин начальник Асланов Надир Нурмегьамедовичан вилик са шумуд суал эцигна.
-Алай вахтунда ветеринарный управленида шумуд работникди кIвалахзава?
-Къенин юкъуз чи управленидик акатзавай 2-ветлечебницада, 7-ветучастокда ва 2-ветпунктуна вири санлай 37 касди кIвалахзава, абурукай 31 ветспециалистар ва 6 технический персоналдин работникар я.
Гьайиф хьи, эхиримжи йисара райондай хуьруьн майишатдин вузрин ва техникумрин ветеринарный факультетрик экечIунин кIвалах зайиф хьанва. Алай вахтунда ахтармишайла ветспециалистрин юкьван яш 52 йис я, са кьадар вахтунилай чIехи пай инсанар мал-къара хуьнал машгъул тир чи районда ветеринариядин къуллугъдал къведай ксар амукьдач. Вучиз лагьайтIа, исятда кIвалахал алай духтуррилай гъейри, мад чи районда ветспециалистар авач. Ида чун гьихьтин чIуру нетижайрал гъидатIа, Аллагьди яргъазрай, гьатта фикирдиз гъизни четин ва кичIе жезва.
-Чи районда хаталу, садакай масадак акатдай азаррикай гьи азарар пайда жезва. Россиядин къене Дагъустан Республикада виридалайни гзаф пайда жезвай бруцеллез азар пайда тахьун патал куьне вуч серенжемар кьабулзава?
-Чи район санлай къачурла республикада хаталу азарар, гьа жергедай яз бруцеллез пайда хьунай виридалайни саламатбурун жергедик акатнава. Эхиримжи 2 йисуз районда бугъма ва инлай-анлай верчерин Ньюкаслская (чума) азар пайда хьайи дуьшуьшар ава. И 2 азар арадал атунихъ са шумуд себеб ава. Лугьун лазим я хьи, кьилдин ксари ахтармишиз тун тавуна базаррай ва маса районрайни республикайрай са справкани гвачиз, чун хабардар тавуна ,мал-къара, кIвалин къушар гъизва ва жемятдин мал-къарадик, хсуси къушарик акадарзава. РакIарал духтур атана рапар ядайла, мал-къарадиз, кIвалин къушариз азарриз акси рапар (вакцинация) ягъиз тазвач. Абур начагъ хьана рекьидайла чи патав къвезва.
Алай вахтунда Дагъустан Республика бруцеллез азар пайда хьунай сад лагьай чкадал ала, чи район лагьайтIа къалабулух къачудай гьалда авач. ЦIинин йисуз ивияр къачуна ахтармишайла, 3 мал бруцеллез кваз акъатна.
Эхиримжи 3-4 йисуз ахтармишайла, Дагъустанда гьар йисуз 3 агъзурдав агакьна малар ва 1 агъзур лапаг бруцеллез кваз акъатзава. Республикада гьар йисуз 2 вишев агакьна инсанар бруцеллез азардик начагъ жезва.
Чи районда эхиримжи 3 йисуз бруцеллездик начагъ хьайи инсанар авач. Им чун секин хьана акъвазна кIанда лагьай чIал туш. Бруцеллез азар пайда тахьун патал неинки са ветеринарный работникар, гьакIни чи халкь (мал-къарадин иесияр) чалишмиш хьана кIанда. Райондин кьиле акъвазнавай векилри лагьайтIа и кардиз фикир гузва, администрацияда кьиле физвай совещанийрал, заседанийрал гьамиша халкь мал-къарадин сагъламвал хуьнин къаравулда акъвазна кIанзавайди, инсанрин сагъламвал гьайванрин сагъламвилелайни аслу тирди тагькимарзава.
-Чи райондиз маса районрай ва республикайрай жуваз къачуна ва я хуьз мал-къара гъидай ихтияр авани ва гъизвай ксари вуч авун лазим я?
-Эхь, ихтияр ава, чна а кIвалахдал къадагъа эцигзавач, амма ахьтин ксари сифте нубатда чун хабардар авун лазим я, чна гьа мал-къара гъизвай чкадин эпизоотический гьал ахтармишда (чирда), ахпа ихтиярдин гьакъиндай къарар кьабулда. Идалай гъейри, ахьтин касдив гьа мал-къара гъизвай чкадай гьи рапар янаватIа къалурнавай ветеринарный справка хьана кIанда. ТахьайтIа чаз гьинай чир жеда гьи рапар янаватIа ва гьи рапар ягъ хъувуна кIанзаватIа. Гьар чкада гьар жьре азарар пайда жезва. Мал-къара гъайидалай кьулухъ ахьтин ксари ветеринарный управление ва хуьруьн администрация хабардар авун, абур учетда эцигун ва сагъламвал ахтармишун патал герек ветеринарный кIвалах тухун лазим я. Маса районрай хуьз мал-къара гъизвай ксар сифте нубатда хуьруьн администрациядал алукьун лазим я, вучиз лагьайтIа райондин чилер сифте нубатда райондин агьалийрин мал-къара хуьн патал чара ийизвайди я тахьайтIа хуьрера къал-макъалар жезва.
-Квел куь кIвалахда гьихьтин четинвилер гьалтзава?
-Заз чиз, четинвилер авачиз, зегьмет чIугун тавуна, са кIвалахни арадал къведач.
Эхиримжи йисара мал-къарадиз пландал асаслу яз язавай рапар ягъун гзаф четин кар хьанва. Райондин гзаф хуьрера виликдай хьиз маларив нехирбанар ва я нубат (раж) ийизвай кас гумач, малар гьакI кас гвачиз чуьлдиз ахъайнава, гзаф малари датIана йифер ийизва, садазни абур гьал хъийиз физ кIанзавач. И кар себеб яз, малар начагъ хьайи вахтунда чир жезвач ва я геж чир жезва, нетижада чавай вахтунда герек серенжемар кьабулна кIвалах тухуз жезвач.
Бязи вахтара са азардиз акси раб (вакцина) ягъун патал 10-20 югъ жезва. Хуьрера малар вири санал кIватIна пландал асаслу яз, рапар ядай базаяр, расколар авач. Ветеринариядин закондал асаслу яз, гьар са хуьре ахьтин чкаяр хьана кIанзавайди я. Гьар са касдин ракIарал фи, йифиз геж хквезвай малариз, рапар ягъун са акьван регьят кар туш.
-Райондин хуьрера санитариядин къайдаяр хуьнин кIвалах гьикI тешкилнава?
-Гьайиф хьи, санитариядин къайдаяр хуьнин кIвалах саки вири хуьрера герек гьалда авач. Инал къейд тавуна жедач: Кьурагь ва Кумухъ квачиз райондин амай хуьрера кьейи ва я начагъ хьана тукIур мал-къара вегьедай скотомогильникар къайдада авач, анра абур гьич авач лагьайтIани гъалатI жедач. Кьейи гьайванар гзаф вахтара хъуртарик, кьваларик, кIамариз, зирзибилдин бакриз гадарзава и кIвалахди жуьреба-жуьре азарар арадал атуниз мумкинвал гузва. Чи райондин гьар са хуьре михьивал хуьн патал тек са хуьруьн администрация ваъ, вири халкь сад хьана зегьмет чIугуна кIанда. Чна гьар сада жуван мягьледа, хуьре михьивал хуьн тавуртIа, къвердавай чи куьчейра къекъвез хъжедач. Гьавиляй чна санитариядин къайдайрал амал авуниз, гьайванрин сагъламвилиз кьетIен фикир гана кIанда.
Гьуьрметлу районэгьлияр, ша чна вирида сад хьана, сад-садан гъавурда акьуна, мал-къарадин сагъламвал хуьн. Мал-къарадин сагъламвал им чи сагъламвал лагьай чIал я.
Чун гьамиша куь къуллугъда акъвазиз гьазур я.
--------------------------------------------------------------------------------------------------

Ф.Мирзоев.
Зегьметдин ветеранар
Гъуьрчен устад
Кимерал ва инсанар кIватI хьанвай, маса мярекатра мукьвал-мукьвал гъуьрчерикайни гъуьрчехъанрикай метлеблу ихтилатар кватда.
А ихтилатрик, КьепIирри лугьудайвал, "жанавурар кьадай Гьажимегьамедан" тIвар квачир вахт бажагьат жеда. Вичин яшар 80-лай виниз алатнавай гъуьрчехъан азарлу хьанва лагьайла, зун адал кьил чIугваз райондин больницадиз фена. Клеткада авай аслан хьиз ам текдиз хирургиядин отделенидин палатада авай. Уьмуьрдин дарискъал йикъарин нетижада адан дуркIунар тебдилдикай хкатнава. Ада захъ галаз вичин уьмуьрдин нетижайрикай авур суьгьбетрикай чIехи пай гъуьрчехъандин къейдер тир.
Амирханов Гьажимегьамед Мирземегьамедович 1932-йисуз КьепIиррин хуьре (Кьурагь район) дидедиз хьана. Адан аялвални жаванвал Ватандин ЧIехи дяведин зулуматдин йисарал гьалтна.
Адан диде Перизда-7 кас килфетдин кьил, итимни рагьметдиз фена ийир-тийир квахьна амукьнавай. Гьикьван цанар цанатIани, гвенар гвенатIани, векьер янатIани, колхоздин кьилевайбуру тапшурмишай амай кIвалахар кьиле тухванатIани, Перизда дидедиз хизан хуьн четин жезвай. Итимар фронтдиз фена хуьре кIвалахиз амайбур папарни аялар тир. Каш вуч затI ятIа ам акурдаз чир жеда. Бубайрин мисалда лугьудайвал,-гишин хьайила кьил атIана руфуна туна кIанда лагьана,-вичин ихтилат давамарна Гьажимегьамеда. Хизан дарда гьатуникди КьепIиррин школадин 4-классдин ученик кIелун гадарна вичин хизан кашакай хуьдай серенжемар кьабулуниз мажбур хьана. А вахтара чIурун къазни уьрдег, амай луван къушарни тамун ничхирар гзаф авай, туьквендай ужуз къиметдай къирме-барутни гьатзавай лугьуз,-суьгьбетна ада. Гьа икI, Гьажимегьамедакай бубайрилай амай тфенгни гваз гъуьрчехъан хьана.
1951-йисалай 1954-йисалди Советрин Армиядин жергейра къуллугъна хтайдалай гуьгъуьниз адан гъуьрчехъанвилин алакьунар генани артух хьана. Хайи хуьруьн колхозда, Дербентдин механизмламишнавай колоннада, Белиждинни Кьасумхуьруьн ПМК-ра, КьепIиррин юкьван школадин цIийи дарамат эцигунардай кIвалахдайла, иллаки Сараг-Ругуниз ва Хуьрехуьруьз электролинияр тухудайла, ада вичихъ галаз кIвалахзавай юлдашарни гъуьрчехъанвилин пешедиз майилвализ вердишарнай. Адан суьгьбетдикай хкатайвал, ягъай ва ракьара кьур жанавуррин сан гьисабнайтIа вишелай виниз алатдай. Гъуьрч авур лекьенрин, чакъалрин, сикIерин, вакIарин ва амай вагьши ничхиррин сан-гьисаб кьун четин хьана. Советрин вахтара гьар-са диши жанавур тергайла са гьерни, 70 манат пул гузвай, гила а кефер амач лугьуз,-рикIел хкана устадди. Са шумудра ракьара гьатай жанавурар ада чан аламаз, зунжурда туна кIвализ хкана. Са сеферда магъарадай акъудай чан алай жанавурдин 2 шараг, хуьруьн Советдин председатель Асланов Фикретан тIалабунралди Кьурагьрин йисар кьабулдай пунктунин заведующий Жарудиз (Салманов) багъишнай. Адани абурукай сад исятда дустагъда авай Махачкъала шегьердин виликан мэр, дуст, Саид Амироваз вичин патай ядигар савкьват яз багъиш хъувунай.
КьепIиррин "Коммунизм" тIвар алай колхоздин председателвиле Ф.Асланова кIвалахай йисара са йисуз жанавурри колхоздин 9 мал тIуьнай. Гуьгъуьнин йисуз адан теклифдалди зулалай гатфаралди за 8 жанавур тергнай,-рикIел хкана устадди.
-Кар течиз гъуьрчез фин хаталу кIвалах я,-тикрарна ада. ВакIарин рамагди гьужумайла жув-жувахъ ягъун тавунмаз хьайитIа, а вагьши яна виже къведач. Хер хьайи вак лап хаталу я. Хер алай вакIа яна уьмуьрлух набут яз амукьай Макьараллай Яванан уьмуьр рикIел хкана мастерди.
Гъуьрчевайла вагьши гьайвандин патав жув таквадай ва гар ацалт тийизвай патахъай фена кIанда, эгер гаралди вагьши ничхирдиз ялталди аян хьайитIа, гъуьрчехъандин эхир хъсан къведач,-тагькимарна устадди. ЯтIани гъуьрчехъанвал четин, амма кIвале кьарай текъведай "азар" я лагьана,-алава хъувуна ада.
Виридалайни гъуьрч ийиз четин, амалдар, вагьши гьайван гьим я лагьай суалдиз мастерди, энгел дахьана,-жанавур,-лагьана жаваб гана. Гъайи гьар са делилдалди ада жанавур сикIрелайни, амай ничхиррилайни амалдар тирди субутна.
Руфуна тухдалди фу, тандал бегьем партал алачир аялвални жегьилвал кечирмишнатIани Гьажимегьамеда вичин уьмуьрдин юлдаш Кевсерни галаз, гьалтай четинвилериз таб гана, 7 велед (4 гадани 3 руш) хана, хвена яшайишдин дережайрив агакьарна. Заз 15 хтулни 7 птул ава,-дамахдивди, тIални рикIелай алатна,-лагьана Гьажимегьамеда. Ам зегьметдин ветеран я. Дяведин четин йисара чIугур зегьметрай адаз гьукуматди са шумуд медални ганва.
Къуй вахъ штуларни хьурай. Ваз гьабурукай эквер акурай. Вун хьтин гьар са касдин уьмуьрдик берекат акатрай. Ам чи Дагъустандин ва вири Россиядин Федерациядин берекат я.
---------------------------------------------------------------------------------------------

З.Саидова.
ЦIийи кIелунин йисан вилик
Ремонтар кьиле физва
Йис-йисандавай аялриз чирвилер къачудай шартIар гужлу ийиз гьавалат жезва. Районда авай куьгьне школайрин ериндиз цIийи школаяр эцигнавай хуьрерни ава. Гад алукьайла, аялар ял ягъиз кIвалера авайла, райондин вири школайра косметический ремонтар кьиле физвайди я. Алай йисузни и кар гьикI кьиле физватIа ахтармишун патал чун райондик квай са шумуд хуьруьн школайриз фена.
Гьа икI, Усарин хуьруьн школадин директор Рамазанов Играмудина, ва Гелхенрин школадин завхоз Шагьпазов Алаудина гайи делилралди, Усарин школад а вири 14 помещение ава, ина вири помещенияр ремонт авуна куьтягьнава.
Амма са татугайвал ава, школадин отопление чIуру гьалда ава. Хъсан жедай цIай хъийидай вахт къведалди и отопленидин турбаяр цIийи хъувунайтIа. Гелхенрин школадани тIимил-шимил амаз ремонтар авуна куьтягьнава. Идалай гъейри, школадин вилик квай кьураллай шиферар цIийи хъувуна. Отопленидин система хъсан гьалда ава.
Лугьун лазим я и школайра ремонтар тех.персоналди авунвайди я.
Ремонтар авун патал ширер ва эмульсияр райондин образованидин управленидай ахъайнавайди я.
-----------------------------------------------------------------------------------------------

Жамидинан 80 йис
КьетIен хатI авай шаир
(рикIел хкунар)
Гьажимурадов Жамидинахъ галаз зун 1959-йисалай заочно таниш тир. За Дербентдавай культпросвет школада кIелзавайла, (а вахтунда гила Махачкъаладавай культурадин колледждиз гьакI лугьузвай) Тахта базардин къвалав гвай туьквендай адан "Къалгъанар" тIвар алай ктаб къачунай. Ам зав гилани гума, герек хьайила мектебда ишлемишзава.
Сифте яз ам зал радиовещанида кIвалахзавай йисара гьалтна. 70-йисара за сифте ктаб акъуддайла, рукописдихъ галаз танишарна, ада са инжиклуни тавуна, секциядални зи тереф хвена, вич анжах къенивилин рекье авай кас яз къалурна.
Инсанвилин барадай ам чешнелу кас яз хьанай. Меркездиз яратмишунин крарихъ галаз алакъалу яз фейила, Жамидина эвелни-эвел зун гьина фарикъат хьанва лагьана хабар кьадай, илиф лугьуз теклифдай. А вахтара мугьманханаяр тIимил авачиртIани, чка жагъурун гзаф четин кар тир.
Лагьана кIанда, масадбурун кIвалера йиф акъудун заз такIан тир: жувакай масад инжиклу ийиз кIанзавачир. Са пуд касдин кIвализ фенатIа, абурукай сад мугьманперес Жамидин хьана.
Дугъриданни, чIехи сатирик ва юморист яз чи литература девлетлу авур шаир кьетIен хатI авайди тир. Адан сатира садазни ухшар авачир, кьуру насигьатар галачир, кIелзавайдав вичи эхир давамар хъийиз тазвай кьетIенди я. "Чинерар" шиирда ада метлеб ачухарун патал Магьмуд бубадин камаллу фикир кардик кутазва.
Къачун чна "Шурва" шиир. Ам гьамиша музыкадин тарсара аялри рикI алаз лугьузвайди я. Авторди эхирдай са гафни талгьана кими кар ийизвай Рагьимал хъвер ийиз тазва. Эсердик квай миже кIелзавайдав вичив дадмишиз тазва. "Пуд манат" шиирни гьакI я. Яшлу касдинни шофердин амалдарвал, фендигарвал ашкара ийизва. Са кар гьалтайлани шиир туькIуьриз алахъдай. Са сеферда "Лезги газетди" ктабар акъудзавай. Заз редакторвал Арбен Къардаша авуна кIан хьана. И вахтунда ада вичин мукьув гвай адан кIвалер къалурна, заз куьмекна.
Лагьана кIанда, вири Дагъустандин литературада Жамидин хьтин автор жагъурун регьят кар туш. Зарафат, юмжагъ хъвер адан уьмуьрдизни яратмишунриз чара тежер пай яз сих битав алакъада аваз хьана. -Зи кIвалин нумра регьатдиз рикIел аламукьдайди я,-лагьана секиндиз ада.-КIвалерин нумра Сталинан Конституция кьабулай 36-йис я, квартирадин нумра-дяве башламишай йис..
"Самур" журналдин редактор хьайи йисара ада зи шиирар, гъвечIи 2 комедия акъудна. Таб-гьилле квачир, масадан кефи тахадай, гъавурда акьадай, гьуьрмет сифте нубатда ийидай шаир чна анжах ранг алай терефрикай рикIел хкизва.

Сатир-фикир тик
ГьикI Миграгъиз гудач салам?
Акьван ксар авай тамам.
Жамидинни ава кIвенкIве,
Саз майилар туна рикIе.

"Къалгъанрилай" гатIумна ам,
Чи сатира авуна рам.
Кьудкъад йис яш вуч яш я кьван,
Виш йисариз фида ви ван.

На инсанвал хвена вине,
Дагъвивални хьана сине.
Андреян тIвар кьадачни?
Адазни са цIар тадачни?

Авамвилел хъверна вуна,
Пис инсанрал херна вуна.
Чи сатирик, чи Жамидин,
Багьа я чаз ви тIвар, ви дин!

Илиф! Лугьуз алахъдай ам,
Инсан тушир патахъай кьам.
Теснифчийриз тир вун куьмек,
Гьар са чIавуз ахъа яз мекв.
Гьуьсейн Рамазан.
------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------

Мегьамед Къурбанов
За буьркьу авур зи вил гьайиф
Катарак тир зи вилин азар,
Адак зун лап тира бизар.
Аллагьдиз югъ-йиф ийиз вайзар,
Тминдалди хъизвай сагъар.

Хъсан хьанай экв са вилин,
Адан дарман тира тмин.
Куьмек галачиз айнайрин,
Жезвай ийиз кIелун-кхьин.

Муькуь вилин экв тир зайиф,
И кар заз лап жезвай гьайиф,
Алахъна вилерал мад югъ-йиф,
За буьркьуь авур зи вил гьайиф.

Духтурдивай кьунач хабар,
Ишлемишна течиз кьадар.
Лап чIуруди хьана и кар,
Беябурна тминдин тIвар.

Ава кьадар гьар шейинин
Чирна жуваз ишлемишин.
Гзаф ахъа авур нефсинин,
Эхир жеда гьелбет, ихьтин.

Хъсан хьанмаз экв са вилин,
Акъвазарна кIандай тмин.
Кьадар хьанач ахмакьвилин,
Закай леч врач хьана зин.

Авач файда хьункай пашман,
Магьамед вун хьан ви душман.
Хьан хажалат рекьидал кьван,
Гила сабур хуьха жуван.

Усуг Мегьамед кхьей чIал,
РикIе аваз хажалат тIал.
Вуч мусибат гъана на вал,
Авуна хьи лап авамвал.

Вахт
Аллагьди гузвай еке девлет,
Чир хьухьа квез вахт я гьелбет.
Ам ава куь гьардан гъиле,
Ишлемиша акьул аваз кьиле.

Уьмуьрдин гьар минут, сят,
Гьисабнавайди я гьакъикъат.
Элкъуьр хъжеч алатай вахт,
Адахъ галаз физва ви бахт.

Фагьум уна гьарда жуваз,
Гъилевай вахт пая дуьздаз.
Эхир тежедайвал пашман,
И дуьньядин я вун мугьман.

Гьерекьа хъваз жемир наши,
Ада вакай ида вагьши,
Амукьдач вахъ девлет я мал,
ЧIурда ада михьиз ви кIвал.
Эхир са къуз хьайла кьуьзуь,
РикIел хквед уьмуьр вири.
Геж къведай акьул келледиз,
Вахт амаз алахъа чириз.

Исламдин рехъ кьуна кIевиз,
ТIалабунар акъуд кьилиз.
Ам я ваз эхиратдин девлет,
Дуьньядал вун мугьман я гьелбет.

Усуг Мегьамеда Аллагьди гай вахт,
Фагьумна дуьз ишлемишнач.
Адахъ галаз фена хьи бахт,
ЦIийи уьмуьр ваз ахквадач.

------------------------------------------------------------------------------------------------
 

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!