Газета №24

 Гьуьрметлу районэгьлияр!
Квез Россиядин Югъ рикIин сидкьидай мубаракрай!
Россиядин Федерациядин государстводин аслу туширвилин гьакъиндай Декларация кьабулуни Россиядин государственностдин цIийи девирдин бине кутуна.
Чи уьлкве обществодин уьмуьрда чIехи дегишвилер кьиле тухунин мураддалди демократвилин государство туькIуьрунин рекьел инанмишвилелди элячIна, уьлкведин экономикадин къудратлувал мягькемарунихъ, властдин менфятлувал артухарунихъ, гьар са граждандиз лайихлу уьмуьр кечирмишунин ва яратмишунин шартIар арадал гъунихъ элкъуьрнавай кьетIен камар къачуна.
Чун инанмиш тирвал, районэгьлийри Россия вилик тухунин ва мягькемарунин, хайи ерийрин хушбахтлувал ва генгвал таъминарунин карда чпин пай кутада.
Чаз вири районэгьлийрихъ мягькем сагъламвал, ислягьвал ва хушбахтлувал хьана кIанзава.
З.Азизов, "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьил.
С.Гьамидов, "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

 

Райадминистрацияда
Важиблу месэлайрал фикир желбна

6-июндиз райадминистрацияда "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьил З.Азизован, хуьрерин администрацийрин кьилерин, райадминистрациядин заместителрин, хуьрерин поселенийрин кураторрин, Россреестрдин территориальный органрин работникрин, гьукуматдин налоговый инспекциядин иштираквал аваз совещание кьиле фена.
Совещание "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С.Гьамидова кьиле тухвана.
Совещанидин повесткадал кьве месэладиз килигна:
1. "Хуьрерин поселенийрин бюджетдин къазанжидин пай кьиле тухузвай гьалдин гьакъиндай".
2. "Чилерин участокар ва эменни гражданри чпин хсуси ихтиярда тун патал документар гьазурунин (зеленка авунин) кIвалах авай гьалдин гьакъиндай».
Совещанидал алай сад лагьай месэладай рахай З.Азизова РД-дин Президентди ганвай буйругъдалди вахт-вахтунда налог кIватIна кIанзавайди, чилин, эменнидин налог кIватIунин гьал хъсанзавачирди, гила цIийи закондал асаслу яз, варз вацра налог кIватIна кIанзавайди лагьана.
Гуьгъуьнлай З.Азизова гьар са поселенидин кьили гьикьван налог кIватIнаватIа гьар садавай хабар кьуна. 100% налог кIватIун вирибуруз тагькимарна. Ихьтин совещанияр гьар гьафтеда тухудайди лагьана.
Кьвед лагьай месэладай Вини СтIалрин межевой группадин векил В.Мирзебутаев рахана.
Ада эменни, чилин участок хсусиди я лагьай документ оформлять авун патал яни "зеленка" авун патал вуч документар герек къвезватIа, вичивай жедай куьмек гудайди лагьана.
Инал гьа и месэладай Сулейман-Стальский МРО-дин Россреестрдин пешекар-эксперт Ю.Мамедов, РД-дин Росреестрдин Федеральный кадастровый палатадин Кьурагь районда авай ФГБУ-дин отделдин директор С.Бабаев ва масабур рахана.
З.Азизова В.Мирзебутаевавай районэгьлийриз "зеленка" авунин кIвалах регьят хьун патал куьмек авун тIалабна ва жедай куьмекар вичини гудайди лагьана.

----------------------------------------------------------------------------------------

 

Гьафтедин нетижаяр кьуна

9-июндиз райадминистрациядин актовый залда нубатдин гьафтедин нетижаяр кьадай совещание хьана.
Совещание "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С.Гьамидова кьиле тухвана.
Совещанидал хейлин руководителри алатай гьафтеда авунвай кIвалахрикай ва вилик акъвазнавай месэлайрикай информация гана.
"Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьилин общественный хатасузвал хуьнин рекьяй заместитель М.Хариева къейд авурвал, алатай гьафтеда ГИА-дай ва ЕГЭ-дай экзаменар хьана, экзаменриз аялар гъунин, атунин тешкилувилин кIвалахар хъсан хьана, законсуз кIвалахар, наразивилер хьанач, диде-бубайрин патай арза-ферзе хьанач.
Райондин финансовый управленидин начальникдин заместитель П.Бабаевади лагьайвал, жуьмя юкъуз муаллимрин отпускной пулар гуз башламишнава, документация хьайи, школайриз пул ахъайиз башламишда, дотацияр къе хтун лазим я.
ЦРБ-дин кьилин духтур Р.Хидирова больницада азарлуяр авачирди, больницада 26 азарлу авайди, 30% работникриз апрелдин вацран мажиб ганвайди, медикаментар куьтягь жезвайди, 16-июндалай 20-июндалди Махачкъаладай къвезвай духтуррин бригадади районэгьлияр кьабулдайди лагьана.
Культурадин управленидин начальникдин везифаяр тамамарзавай К.Фейзуллаевади киш юкъуз Дербентда кьиле фейи "Дагъвияр" фестивалда иштиракайди, чи райондин майдандиз, хордиз хъсан къимет гайиди, Шарвилидин сувариз, районда кьиле фида республиканский фестивалдиз гьазурвал аквазвайди лагьана.
"Сельсовет Курахский" муниципальный тешкилатдин кьил С.Къурбанова къейд авурвал, Кьурагьрин хуьре хъвадай цин патахъай наразивилер ава, булахра авай яд галатзава, йикъа кьве сеферда ахтармишиз фин мажбур жезва, центральный линия чIуру гьалда авай, анин турбаяр ктIанва, дегишарна кIанзава.
Рекьерин участокдин начальник Л.Агъабалаева къир цанвай рекьерин чIур хьанвай чкаяр дуьзар хъувун патал 10-14 тонна къир гьазурзавайди, марфари зиян гайи рекьер дуьзар хъийизвайди лагьана.
Совещанидал винидихъ рахайбурулай гъейри, архивдин заведующий М.Гераев, райондин пенсионный фондунин отделдин начальник А.Назаралиев, ветеринарный управленидин пешекар М.Сефералиев, райондин образованидин упрапвленидин кьилин бухгалтер Р.Асланов ва масабур рахана.

----------------------------------------------------------------------------------------

 

Ф. Мегьамедова.
«Элкъвей стол» кьиле тухвана

28-апрелдиз РД-дин ГКУ-дин "Кьурагь район" муниципальный тешкилатда авай бейкар агьалияр кIвалахдалди таъминардай Центрда 2014-2016-йисара Дагъустан Республикадин гьукуматдин программа кьилиз акъудунин рекьяй Дагъустан Республикадин Правительстводин 2013-йисан 12-ноябрдиз акъатнавай 581-нумрадин къарардалди тестикьарнавай Дагъустан Республикадин зегьметдинни яшайишдин рекьяй вилик финин Министерстводин серенжемрин План кьилиз акъудунин мураддалди Виридуьньядин зегьмет хуьнин Йикъаз талукьарна учрежденийринни организацийрин руководителриз теклифна "элкъвей стол" кьиле тухвана. Анал и Центрдин директор Гь.Гьажиханова Виридуьньядин зегьмет хуьнин Йикъан темадиз талукьарнавай доклад кIелна.
Виридуьньядин зегьметдин организацияди гьар йисан 28-апрелдиз Виридуьньядин зегьмет хуьнин Югъ къейдзава.
И организациядин (МОТ-международная организация труда) кьилин метлеб производствода бедбахтвилерин ва вири дуьньяда начагъвилерин вилик пад кьунин мураддалди, вири уьлквейра сагълам ва хатасуз гьал арадал гъун я.
Сифте яз и югъ 2003-йисуз 50 гьукуматди къейдна. Гила и югъ 115-далай виниз гьукуматри къейдзава. И кардик 1996-йисуз Вирихалкьарин азад профсоюзрин конфедерацияди кIвалахдай чкайрал кьейи ва травмаяр хьайи рабочияр рикIел хкунин гьакъиндай решение кьабулуналди кьил кутурди тир.
2014-йисуз Виридуьньядин зегьмет хуьнин йикъан тема "рабочий чкайрал химический шейэр ишлемишдайла зегьмет хуьн" тир.
Алай аямдин уьмуьрда химикатри кьилин роль къугъвазва ва гьамиша хьиз рабочий чкайрал акъудзава ва ишлемишзава. Национальный правительствойрин, работодателрин, зегьметчийрин ва организацийрин (профсоюзрин) санал тир чалишмишвилералди химический шейэр менфятлудаказ ишлемишунин кIвалах къайдада тваз жеда.
Виридуьньяда рабочий чкайрал химический шейэр гьасилун ва ишлемишун рабочий чкайрал работникар хуьнин программайра виридалайни четин месэлайрикай сад я.
Химический шейэр уьмуьрда лазим къвезва: пестицидри недай суьрсетдин ери хъсанарзава, формацевтический продукцияди тIалар сагъар хъийизва, михьи ийизвай шейэри гигиена хуьз куьмек гузва.
Химический шейэр гьакIни хейлин промышленный процессрин важиблу хел я.
ГьакI ятIани, рабочий чкайрал химический шейэрин экспозициядал гуьзчивал тухун, гьакIни чун элкъвена кьунвай тIебиатдиз гадарнавай зиянлу шейэрин кьадар эцигун правительствойрин, работодателрин, профсоюзрин ва работникрин вилик эцигнавай лап эвелимжи метлеб авай месэлаяр я.
Хейлин йисара химический хатасузвилин рекьяй еке кIвалах тухванва. ГьакI ятIани, химический шейэр арадал гъидай процессар къайдада твадай ва идара ийизвай хиле эхиримжи йисара еке прогресс хьанватIани, правительствойри, работодателри ва работникри хаталу шейэрин негативный нетижаяр тIимиларун патал вири къуватар эцигун давамарзава.
Гьар йисуз хьиз, МОТ-ди правительствойриз, работодателриз, работникриз ва абурун организацийриз производствода химический шейэр ишлемишдайла хатасузвал хуьниз ва милли политикадин стратегия туькIуьруниз ва кьилиз акъудуниз эвер гузвай доклад гьазурна. Химический шейэр ишлемишунин, гьакIни химический шейэр ишлемишунин кIвалах къайдада тунин профилактикадинни гуьзчивилин серенжемрин кьетIенвилерин арада авай лазим тир балансдив правительствойрин, работодателрин, работникрин ва абурун организацийрин санал тир чалишмишвилералди агакьдайди къейдзава.

-----------------------------------------------------------------------------------

 

З.Саидова.
«Гияр» ясли-бахчада утренник

Виридаз малум тирвал, 1-июнь Виридуьньядин аялар хуьдай Югъ я.
И йикъаз талукьарнавай шадвилерин утренникар Центрдал алай амай ясли-бахчайра, искусствойрин школада хьиз, кьвед лагьай июндиз "Гияр" ясли-бахчадани кьиле фена.
ЧIагай парталар алаз вилер шадвилив ацIанвай аялар, чпин сувариз талукьарнавай утренник башламишунал вилер алаз ясли-бахчадин гьаятда кIватI хьанвай.
ИкI, утренник сятдин 10-даз башламишна, ам ясли-бахчадин музыкадин рекьяй тербиячи Семедова Аидади ачухна ва кьиле тухвана.
Ада аялриз и сувар тебрикна, абурухъ гележегдани еке агалкьунар хьуй лагьана, гуьгъуьнлай гаф бицIекриз гана.
Абуру чпин сувариз талукьарнавай программа "Хъвер" мани тамамаруналди башламишна. Арада ведущийри гатукай лугьузвай шиирар аваз, аялри "Зи рагъ", "Лезгинка", кьуьлер тамамарна, къугъунар авуна, мискIалар кIелна, "Пуд диде" сегьне къалурна, "Чунга-чанга" мани тамамарна, бендер кIелна.
Шад мярекат яргъалди кьуьлер авуналди давам хьана.

----------------------------------------------------------------------------------

 

А.Мамедова.
Алай йисуз ЕГЭ вахкун кьетIен гуьзчивилик ква

Ингье школа акьалтIарзавай аялар патал жавабдар вахт алукьнава. И кIвалах патал аялрик, гьакI абуруз 11 йисуз тарс ганвай муаллимрик, диде-бубайрик секинсузвал акатзава. Алай йисуз Сад тир государственный экзамен аялри гьикI вахкузватIа чирун патахъай чун, экзамен тухунин рекьяй жавабдар тир райондин образованидин управленидин методический Центрдин начальник Кьасум Абдулхаликьован патав фена чи вилик акъвазнавай суалриз жаваб гун тIалабна.
-Кьасум Абдулхаликьович, алай вахтунда ЕГЭ гьи предметрай кьиле фенва ва гьихьтин нетижаяр хьанва?
-Алай кIелунин йисуз чи районда ЕГЭ 2 пунктуна: Кьурагьрин 2-нумрадин юкьван школадани ва Кумухърин юкьван школада кьиле физва. Лугьун лазим я хьи, алатай йисариз килигайла, алай йисуз ЕГЭ-дин месэла четин акъвазнава. Вири помещенийра видеокамераяр эцигнава. Экзамен кьиле тухунин кардал гуьзчивал тухуз ва аялрин чирвилерин дережа дериндай гьисаба кьун патал чи райондиз Федеральный структурадай са векил, Дагъустан Республикадин ГЕК-дай са векил ва са шумуд общественный наблюдателар къвезва. ГьакIни экзамендин материалар гьар экзамен авай экуьнахъ махсус почтади сятдин муьжуьд тамам жедалди чкадал агакьарзава, экзамен куьтягь хьайила гьа и махсус почтади аялри кхьенвай экзамендин материалар хутахзава.
Сифтедин экзамен 26-майдиз географиядайни литературадай хьана. 29-майдиз урус чIалай, 2-июндиз къецепатан чIаларай ва физикадай, 5-июндиз информатикадай, биологиядай, историядай хьана, 11-июндиз обществознаниядайни ва химиядай жеда.
Къенин юкъуз чаз 2 предметдай нетижаяр чир хьанва.
Географиядай экзамен вахкай 8 аялдикай 5 аялди хъсан нетижаяр аваз вахкана, яни 62,5%, литературадай экзамен вахкай 7 аялдикай 4 аялди хъсан нетижайралди вахкана, яни - 57%. Урус чIаланни математикадай нетижаяр10-15-июндиз чир жеда.
-Экзамен вахкунин карда къайда чIурай дуьшуьшар хьанвани?
-Аялрин патахъай лугьудай хьтин къайда чIурай дуьшуьшар авач, организаторрин патахъай наразивилер тIимил-шимил хьанва.
-Алай йисуз резервный ЕГЭ мус ва гьина вахкузва?
-Резервный ЕГЭ 16,17,18,19-июндиз вахкуда, гьакIни, са гьихьтин ятIани себебралди экзамен вахкуз тахьанвай аялривайни экзамен 7,9,11,14, ва 16-июлдиз Сулейман- Стальский районда вахкуз жеда.
Ана чи райондин аялрилай гъейри, Хив райондин ва Сулейман-Стальский райондин аялри экзамен вахкуда.
-Транспортдин патахъай четинвилер хьанани ва и кIвалах гьикI тешкилнава?
-Ваъ, транспортдин патахъай четинвал хьанач, ЕГЭ-диз аялар гъизвай автобусрин къайгъу авун школайрин директоррал тапшурмишнавай. И кIвалах гьар са хуьруь лап хъсан тешкилнава, аялар школадин автобусра аваз вахтунда чкадал къвезва. Амма са Хуьрехуьруьн школадин директорди чпин аялар вичин хсуси машинда аваз гъизва. Гьа касдиз чухсагъул лугьуз кIанзава.
Чазни чи школа акьалтIарна акьулбалугъвилин аттестатар къачузвай аялрихъ чирвилерин рекьяй еке агалкьунар хьана, гележегда абуру чпин чирвилерин дережа кьилин ва махсус учебный заведенийра давамарна кIанзава ва и кIвалахдик чна кIевелай умудни кутазва!

-------------------------------------------------------------------------------

 

А.Мамедова.
Виридуьньядин аялар хуьдай Югъ къейдна

Эхиримжи йисара школайра гузвай чирвилерилай гъейри, виринра хьиз чи райондани алава образованидиз кьетIен фикир гузва.
ИкI, гьар кIелунин йисан эхирдай райондин искусствойрин школадин филиалри, чпи йисан къене къачур чирвилер отчетный концертда къалурзава.
Адет хьанвайвал, алай йисузни и йикъара райондин Спортдин Дворецда, райондин искусствойрин школада чирвилер къачузвай аялрин иштираквал аваз, Виридуьньядин аялар хуьдай Йикъаз талукьарнавай мярекат кьиле фена.
Мярекатдиз атай мугьманар сифте райондин Яратмишунрин кIвалин аялри ва абуруз чирвал гузвай муаллимри чпин гъилералди гьазурнавай жуьреба-жуьре затIар эцигнавай выставкадиз лап дикъетдивди килигна.
Мярекат Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван школадин ученица Н.Къазиевади ачухна ва сифте гаф райондин образованидин управленидин начальник Р.Катибоваз гана.
Ада Виридуьньядин аялар хуьдай Югъ аялриз, аялрал зегьмет чIугвазвай муаллимриз, диде-бубайриз, атанвай мугьманриз, райадминистрациядин, образованидин управленидин работникрин патай мубаракна. Эхиримжи йисара искусствойрин школадин аялрихъ хъсан нетижаяр жезвайди иллаки Кьурагьрин, Аладашрин филиалрин хореографиядин кружокрин муаллимриз чухсагъул лугьуз кIанзавайди, абуру еке зегьмет чIугваз аквазвайди лагьана.
Мярекатдал гьакIни Р.Катибова 2013-2014-кIелунин йисуз республикада хьайи конкурсра иштирак авур муаллимрив ва аялрив грамотаяр, дипломар вахкана.
ИкI, РД-дин илимдинни образованидин министерстводай хтай: "КIарацдикай гимияр туькIуьрунай" номинациядай М. Велиметова , "Хъуьтуьл игрушка" номинациядай Т.Назаралиева, декорациядинни прикладной искусстводай К. Абдуллаева, куьлуь хтаралди моделар туькIуьрунай А.Алибекова, илигунрин номинациядай Л.Бабаева, далдам ягъунай Кьурагьрин искусствойрин школадин ученик Т.Фаталиев, "Халкьдин кьуьл" конкурсда иштирак авур Кьурагьрин хореографиядин десте грамотайриз, "Дагъустан зи къул я" тIвар алай конкурсда иштирак авунай М.Къазиев 3-степендин дипломдиз лайихлу хьана.
Гуьгъуьнлай Р.Катибова конкурсда иштирак авур муаллимриз ва аялриз чухсагъул малумарна. Къведай йисуз ихьтин конкурсра генани хъсан нетижаяр жедайдак умуд кутазвайди къейдна.ГьакIни шад мярекатдал райондин искусствойрин школадин директор М.Къазиева республикада хьайи"Гамзатовские странички", живописдин номинацияда иштирак авур аялрив:А.Мамедовадив, Р.Гьасановав, Р.Гьажимегьамедовав грамотаяр вахкана.
Гуьгъуьнлай мярекатдал Маегьарамдхуьре 1-чка кьур райондин искусствойрин школадин аялри "Пешапай" кьуьл авуналди чпин программа башламишна. Анал гьакIни КьепIиррин филиалда чирвилер къачузвай аялри суварин йикъаз талукь яз кьуьлерикай, манийрикай, макьамрикай гьазурзавай программа къалурна. Мярекат 25-майдиз райондин искусствойрин школадин аялри кьуьлуьналди акьалтIарна.

-------------------------------------------------------------------------

 

Спорт
Гележег гьазурзавай жегьил

Къастунал кIеви хьуни, ам кьилиз акъудун патал вири къуватар эцигуни, гъвечIи чIавалай зегьмет чIугваз лигим хьуни тарифлу нетижаяр арадал гъида.
Гьуьсейн Рамазан
Адет яз журналистар цIийи хабар жагъуриз алахъда, малум тушир вакъиаяр, инсанар кIелзавайбуруз раиж ийиз чалишмиш жеда. И сеферда фикир желбдай кар гьа за кIвалахзавай школадай жагъана.
Абдуллагьан кьвед лагьай хва Ашарин юкьван школадин муаллим Гьасанбег Рамазанован 25 йис хьанва. Ада школада кIвалахиз им пуд лагьай йис я. Хуьре аватIани чин тийизвай чубандин хцихъ ихьтин агалкьунар хьайила, чунни тажуб хьана.
Гьасанбега сифте "Юждаг" институтдин физкультурный факультет куьтягьна. Ахпа Ростовдин госуниверситетдин Пятигорскда авай филиалда юриствилин пешени къачуна.
Школада амаз спортдал рикI алай дагъвиди сифте вичин агалкьун армрестлингдай Махачкъалада хьайи чемпионатда 1-чка кьуналди къазанмишна. Им 2008-йис тир. Ахпа Баку шегьерда хьайи акъажунра 70 кг заланвал авайбурун арада 1-чка кьуналди акьалтIарна.
Алай йисуз ихьтин акъажунар, вузрин командайрин арада Белгород шегьерда кьиле фена. Инани ада 1-чка кьуна. Адаз Россиядин чемпионвилин диплом, кубок, къиметлу пишкешар гана. Ам спортдин мастервилин кандидат хьана.
Лагьана кIанда, ички, пIапIрус ишлемиш тийизвай, анжах зегьмет къачун уьмуьрдин къанун тир ихьтин жегьилар хуьрерани жагъурун регьят кар туш.
Гьасанбега Ростовда жезвай турнирдиз гьазур жез, армиядин жергейриз фидай гьазурвилер аквазва. Адаз рикI алай са кар мадни ава: ам куьнуьчивал я. И кар ада илимдин рекьелди, вичи рамкаярни гьазуриз ийизва. Адан дах Абдуллагь хуьре "Амадаг" СПК-дин регьбер я.
Кочубейда хьайи Чубандин Югъ сувариз адаз "РД-дин хуьруьн майишатдин лайихлу работник" я лагьай тIварни ганва. Гьелбетда, диб мягькем хьайила, тарци хъсан бегьерни гуда.
Шикилда: чемпион Рамазанов Гьасанбег.

--------------------------------------------------------------------------------------

 

Райондин «Дагъдин булах» газетдин коллективди Абдурагьманова Файинадиз имидин свас Перизат рагьметдиз финихъ галаз алакъалу яз башсагълугъвал гузва.

---------------------------------------------------------------------------------------