Газета №20

Нубатдин совешание хьана

12-майдиз райадминистрацияда гьафтеда авур кIвалахдин нетижаяр кьадай нубатдин совещание хьана. Совещание "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин администрациядин кьил С.Гьамидова кьиле тухвана.
С.Гьамидова сифте нубатда 8-9-майдиз тухвай мярекатрин нетижаяр кьуна, абуру рази жедай гьалда тухванвайди къейдна ва оргкомитетдиз, хуьрерин поселенийриз ва райондин школайриз чухсагъул лагьана.
Гуьгъуьнлай гаф райондин идарайрин са жерге руководителриз гана.
Анал рахай райондин образованидин управленидин начальник Р.Катибова алатай гьафтеда РД-дин илимдинни образованидин министерстводай атана Кумухъринни Кьурагьрин кьвед лагьай нумрадин юкьван школайриз фена, ЕГЭ вахкун патал гьазурнавай шартIар ахтармишайди, абуру 2 пунктунани медицинский кабинетар хьана кIанзава лагьайди ва ЕГЭ авайла 2 пунктунани медсестраяр ацукьардайди къейдна.
ЦРБ-дин кьилин духтур Р.Хидирова лагьайвал, больницада начагъбур 36 кас ава, кIеви азарлуяр авач, дарманар куьтягь жезва.
Культурадин управленидин начальник М.Асланова июндин вацра Кьурагьа "Кьурагь дагъларин авазар" тIвар алаз кьиле фидай фестивалдиз гьазур жезвайди и фестивалда ирид районди иштиракдайди къейдна.
Ветеринарный управленидин начальник Н.Асланова лагьайвал, перегонар давам жезва, купка ийидай дарман ава, пуд суьруь аранда ама, амайбур хтана чкадал ала, цIаяр атай дуьшуьшар авач.
Совещанидал гьакI райадминистрациядин хуьруьн майишатдин управленидин начальник Н.Мисриев, финансовый управленидин начальник Б.Ибрагьимов, "сельсовет Курахский" муниципальный тешкилатдин кьил С.Къурбанов рахана. Гуьгъуьнлай ЦРБ-дин кьилин духтур Р.Хидирова Дагъустандин Порт-Петровск, Тарнаир, Каспий санаторийриз фидай путевкаяр авайди, кIандай ксаривай физ жедайди лагьана.
С.Гьамидова гьар са месэлада авай кимивилер арадай акъуддай рекьер къалурна.
 

Ф.Абдурагьманова.

Гъалибвилин сувар Кьурагьа шад гьалара къейдна

Вири Россияда хьиз, чи райондани ЧIехи Гъалибвал къазанмишайдалай инихъ 69 йис тамам хьуниз талукьарнавай мярекатар 9-майдиз шад гьалара къейдна.
ИкI, пакаман сятдин 9-даз райадминистрациядин вилик райцентрдал алай ва хуьрерин идарайрин руководителар, работникар, кIватI хьана.
Гьеле суварин югъ алукьдалди виликамаз райцентрдин рехъ тирвал михьи авуна, гьар жуьре плакатралди, пайдахралди чIагурнавай.
Сятдин 10 тамам хьайила ветеранар, "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин кьил З.Азизов, "Кьурагь район" муниципальный тешкилатдин админинистрациядин кьил С.Гьамидов, хуьрерин муниципальный тешкилатрин кьилер кьиле аваз райадминистрациядинни амай вири идарайрин къуллугъчийрин десте райцентрдихъ рекье гьатна.
Райондин ОВД-дин вилик пайдахар, лозунгар, плакатар, жуьреба-жуьре рангарин шарар гъиле авай, суварин къайдада алукIнавай Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван школадин аялри суварин десте генани къалинарна. И дестедик райцентрдал агакьайла Кьурагьрин 2-нумрадин юкьван школадин аяларни акахь хъувуна. Ветеранри, З.Азизова, С.Гьамидова ва школьникри Культурадин кIвалин вилик квай паркуна Ватандин ЧIехи дяведа телеф хьайи аскерриз эцигнавай обелискдал цуьквер ва венокар эцигна.
Майдандал агакьайла шадвилин митингдин иштиракчияр Кьурагьрин 1-нумрадин юквьан школадин аялрин дестеди "Россия" мани лугьуналди къаршиламишна ва гуьгъуьнлай и шадвилин митинг райондин Культурадин управленидин начальникдин заместитель К.Фейзулаевади виридаз мубарак авуналди ачухна, райадминистрациядин патай мубарак авун патал ада гаф С.Гьамидоваз гана.
-Гуьрметлу юлдашар, Ватандин ЧIехи дяведин иштиракчияр, далу патан зегьметдин иштиракчияр ва мугьманар! Квез ва вири чи чIехи жемятдиз и гуьзел гатфарин, чи халкьдин виридалайни рикI алай ЧIехи Гъалибвилин суварин Югъ мубаракрай!
1945-йисуз къачур и гъалибвал вири халкьариз багьа яз акъвазна. Дяведи миллионралди инсанар телеф авуна, агъзурралди шегьерар ва хуьрер барбатIна. Ватандин ЧIехи дяве башламишайла Ватан хуьз чи районда саки 3000-лай виниз кьегьал рухваяр фронтдиз фена, абурукай са тIимилбур элкъвена хайи чкайриз хтана. Ватан патал женгера кьегьалвилер къазанмишуниз килигна 7 миллион касдиз орденар ва медалар гана, 11600 касдиз Советрин Союздин Игитвилин тIварар гана, абурукай 50-далай виниз дагъустанвияр ва 2 касни чи районэгьлияр я.
Къуй чи халкьди ва вири жегьилри идалай кьулухъ ислягь зегьметда, спортда, культурада ва алемда кьегьалвилер къалуррай. Къуй виридан кьилел михьи цав ва чими рагъ хьурай.
Суварин мярекат Культурадин кIвалин артист С.ТIайибова "День Победы" мани лугьуналди ва са декьикьада кисна акъвазуналди давам хьана.
Гуьгъуьнлай митингдал районда амай са Ватандин ЧIехи дяведин ветеран Х.Халидов, РД-дин военный комиссариатдин векил, РФ-дин подполковник Н.Сидикьов, зегьметдин ветеран Гь.Хаметов, райондин интеллигенциядин патай Кьурагьрин 1-нумрадин юкьван школадин муаллим М.Рагьимханова ва школьникрин патай 2-нумрадин юкьван школадин ученик М.Нурмегьамедов рахана.
Шад мярекатдал 2-нумрадин юкьван школадин ученица А.Къурбановади "Зажгите свечи" мани лагьана. Суварин мярекат эхирдай тIвар-ван авай манидар Ф.Зейналовади манияр лугьуналди ва Азербайжандай атанвай пагьливан Халилулла Хасполадлы вичин алакьунар къалуруналди гурлу авуна.
9-Майдин суварин мярекат давамар хъувун патал, райондин къуллугъчияр, ветеранар Культурадин кIвалин фойедиз, ветеранриз тешкилнавай банкетдиз атана. Ина ветеранриз, вири кIватI хьанвайбуруз 9-Майдин сувар арада мани-кьуьл аваз З.Азизова, С.Гьамидова райондин Собранидин депутат, ДГУ-дин историядин факультетдин декандин заместитель Х.Алиева, ветеран Х.Халидова, ДГТУ-дин муаллим, профессор И.Оружева ва масабуру мубарак авуна.
Ветеран Х.Халидоваз Х.Алиева "Чистое сердце" тIвар алай мергьяматлувилин фондунин патай рикIел аламукьдай пишкешар гана.
Мярекатдал З.Азизова ва райондин образованидин управленидин начальник Р.Катибова «Ватандин ЧIехи дяве» темадай сочинение кхьинай, кIвенкIвечи чкаяр кьур аялриз ва и темадай хьайи килигунра 1-2 лагьай чкаяр кьур Кьурагьрин юкьван школайриз, гьакIни КIирийрин хуьре самбодай кьиле фейи турнирда призовой чкаяр кьур аялриз грамотаяр, медалар гана.
Маллакентрин юкьван школадин 5- классдин ученица Рамалданова Лавирадиз, дяведикай хъсан шиир кIелунай,Ф.Зейналовадиз ва пагьливан Халилулла Хасполадлыдиз пулдин пишкешар гана.
Суварин эхирдай райондин Культурадин кIвалин артистри "Эседан кагъаз" сегьнедай са чIук къалурна ва суварин шадвилин мярекат гуьгъуьнлай геждалди давам хьана.

 

 Абдурашид Абдурагьманов (Кьурагьрин хуьр).

Жерягь Юзбег

Гьар са хуьре чпихъ алакьунар авай карчи инсанар хьана, месела: КIирида кIарасдин, КьепIирдал гамарин, Шимихуьре аялрин туьтуьна затI-матI акIайла акъуддай, Хпежа музыкантар.
Кьурагьа виликдай кар чидай жерягьар гзаф хьана: Гьажи Кьасумхан, Гьандал Бирегьим, адан паб Гуьлпери, Жамирзе, Шагьсен, яники Хидирнаби ва Айдунбег.
Рагалай-кьвалалай аватна кIвач-гъил хайибур, пехъи кицIи кьурбур, иланди кIасайбур, гапурди, тфенгди хирер авурбур, сухвар-сарар тIазвайбур, кпулди кьунвайбур абуру хъсандиз сагъар хъийидай. Идалай гъейри, и жерягьдиз гьи векьикай, цуькведикай, тарарин пешерикай, гьайванрин ивидикай, якIукай ва маса шейэрикай инсандин бедендик акатнавай гьи уьзуьрдиз куьмек жедатIа чидай ва абур устадвилелди ишлемишдай. Инсан ден-беден хъсанни хъжедай.
Анжах бязи духтурриз авур, чпелай артух чирвал ава лугьуз, такIан тир. Гьа икI, жерягьар "шарлатанар" я лугьуз, Аллагьди пай ганвай чпин пешедивай къакъудиз, гьатта дустагъра тваз алахънай. Гьавиляй халкьдин арадай акъатнавай и пак ксариз кичIе тир. Гьаниз килигна, дуьшуьшдик акатнавай кас кьиникьикай къутармишун патал ам чинеба кьабулдай ва гайи куьмекдин гьакъини къачудачир, чара авачир касдиз Аллагь патал куьмек гудай.
За винидихъ тIварар кьур жерягьрилай гуьгъуьниз Кьурагьа Юзбег лугьур кас машгьур хьана.
Юзбег дуьньядал са регьятвал такур, кеф чIугваз тахьай халис зегьметчи тир. Адахъ вичиз хас тир хцивал авай. ТIула мягьледа мехъерар-межлисар хьайила гъвечIи-чIехида, Юзбег "Кавха" макьамдал кьуьлиз эгечIайла адаз гурлу кап ядай. Ам жерягь хьиз терс кьуьл ийидай устадни тир.
Вири жегьилриз хьиз адахъни кIанивилин муьгьуьббат авай. Ам къуншидал алай Муслиман руш Къистамумал ашукь тир.
Мягьледал алай рушари пехилвиляй адаз ихьтин бейтер туькIуьрна.
Чун пенжердай килигайла,
Тахтун къавал гьамгад кечин.
Ша рушар чун вири фида,
Юзбег гада эвленмишин.

Юзбегаллай сатин перем
Лилдал вегьей аманат я.
Хуьре рушар гзаф аваз,
Муслим рушал аламат я.

Юзбегаз къуншидин руш кьисмет хьанач. Адан свас Зарбаф хьана. Зарбаф 7 аялдин-пуд хцинни кьуд рушан диде тир. Бубади веледар, вири эвленмишна, кIвалин-йикъан иесияр авуна. Зарбаф кечмиш хьайила, Шимихуьряй арабист фекьи Магьараман руш Сувар гъана. Адазни кьве аял, са гадани са руш хъхьана. Юзбег халудихъ 9 аял, 18 хтул ва птулар хьана.
Юзбеган буба заз хъсан чидай, амни жерягь тир. Садра къванцик акатна зи гъилин тIуб хайила, ада дуьз хъувурди я. Айдунбега Юзбегазни жерягьвилин сирер чирна. 1936-йисуз Кьурагьа колхоз тешкилна. Гьа чIавалай инихъ ада чIугур зегьметдай гьар йисуз пишкешар къачуз хьана. 1940-йисуз адан чапла гъилин дам къванци атIана. А чка, масадан куьмек галачиз вичи хъувуна. Адалай кьулухъ масадбурни сагъар хъийиз башламишна. Адан кьилив Дагъустандин, Азербайжандин агьалияр къвез хьана ва адани абур сагъар хъийиз рекье хутадай. Купул квай азарлу кас, тек са кIаник квай перемни шалвар алаз, цIай акъатдалди гимреда тваз, ахпа анай акъудна, кавалдик кутадай. Са сеферда Сулейман-Стальский райондин Качал хуьряй Шейрихан лугьудай са дишегьли атана.
Адан кьве гъилни, кьуьнтелайгъуз хер акъатна, чIулав хьанвай. Юзбега ам са гьафтедин вахтунда сагъар хъувуна, рекье хтуна. Ихьтин дуьшуьшар низ чидай гьикьван хьанатIа.
Зегьметдин ветеран Юзбега жегьил вахтара Кьурагьрин Хутада ва ятахрал эцигай фермаяр гила амач. Ада гьакI 20 йисуз райондин госбанкда, чIуру хуьр участокда гьакъисагъвилелди къаравулвална.
Адахъ пуд медаль, са жерге Гьуьрметдин грамотаяр ава. Алай вахтунда Юзбеган гада Велибегаз эркек велед ава. Аялдал Юзбеган тIвар ала. За Аллагьдик умуд кутазва, белки чIехи хьайила адакайни жерягь жен.

 

Абдула Семедов (Кьурагьрин хуьр)

«За ви дуван аквадай...» (Мажара)

Алатай асирдин яхцIурни цIуд лагьай йисара чи хуьре, Ахнига, вичив гзаф къариба ихтилатар жедай са кас яшамиш хьана. Гьатта хуьруьн яшлу итимрини кимел адав жедай ихтилатрихъ лап дикъетдивди яб акалдай. Гьакьван ада кимел кIватI хьанвайбур вичел желб ийидай.
Са сеферда нянин береда Бубаш бубади, кIвале къулан патав ацукьна, чай хъвазвай. Дугъри я, адахъни адан кьуьзуь кайванидихъ авайди анжах са кIваликайни са гъвечIи айвандикай ибарат тир куьгьне "тавхана" тир. КIвалин къав кьулухъ галай рекьихъ галаз сад хьанваз, гьатта рекьяй физвай гьайванривайни, гьич са жуьрединни четинвални авачиз, кIвалин къавал акьахиз жедай. ИкI тахьун патал Бубаш бубади кIвалин къавухъай тIуз гъулци кIарасдикай жугъун чIугунвай. Ингье са юкъуз чIурай хтай къуншидин яц кIвалин къавал фена. Вилик квай юкъуз къвайи марфади къавун накьв хъуьтуьларнавай ва, гьаниз килигна, гьакIани ктIанвай кIвалин къавук вегьенвай тар хана, яц кIвалин къенез аватна. Бубаш бубадин къари гьасятда кIваляй катна, амма Бубаш бубади секиндиз, яцраз са вил яна хьиз, лагьаналдай: "Ша, гьайван, жувани захъ галаз са истикан чай хъухъ".
Белки, лап аял чIавуз ван хьайи и ихтилатдал, чавай гиманни гъиз жедай жеди, амма ихьтин кIвалах и мукьвара Кьурагьрин хуьрени хьаначиртIа. КIвалихъ цIийиз гилиг хъувунвай кIвалин дакIар чилелай са акьван гзаф вине авачир. ЦIийиз кутунвай пластикадин дакIарни, югъ рагъ авайди хьуниз килигна, ахъазвай.
Ингье къуншидин дагъда хвенвай пуд йисан кабач жунгавдиз, белки, серин чка кIанзавай жеди ва ам, гьич са четинвални авачиз, дакIардай кIвалин къенез гьахьна. Къецихъ галай хизанриз кIвалин къеняй къариба ванер атана. Фена килигайтIа, кIвале чIехи са жунгав ава. Гьасятда кIвале гьарай-эвер гьатна. Сад кроватдин винел, масад шифоньердин кьулухъ кIеви хьана, катиз алакьайбур кIваляй катна. Тадиз кIвализ хтай иеси жунгавди кIвалин пипIез гадарна. Гьарай-эвердал къуншиярни кIватI хьана. Гена я хизанриз, я кIвалин эменнидиз са артух зиян тагана, кабач кIваляй эхкъечIна. Гьаятда кутIуннавай кицIиз кабач кьаз кIан хьана. КицIин жунзурда гьатай кицIинни кабачан арадани са гъвечIи чуьруьк хьана. Зунжурдай акъатай кабач "Гуя за куь дуван маса сеферда хъийида", лагьайди хьиз, кьил винелди уьтмиш хъхьана.
- Вун са масадан жунгав яз кIандай, килигдай за ви дуван гьикI аквадайтIа,- кIватI хьанвайбуруз ван жедайвал лагьана гьелени кIвалин пипIяй кичIела юзаз тежезвай кIвалин иесиди.
 

 З.Саидова.

Фестиваль-конкурс кьиле фена

И мукьвара райондин Культурадин кIвале райондин школайрин арада сегьнеламишнавай ватанпересвилин манийрин конкурс кьиле фена.
Конкурс тухунин кьилин макьсад школайра кIелзавай аялар ватанпересвал, эдеблу тербия авай инсанар хкатун тир. Конкурсдин метлеб акьалтзавай несил патал ватанпересвилин мани метлеблуди хьун, Ватан кIан хьун, акьалтзавай несилрин алакъаяр мягькемарун, школайра кIелзавай аялрин ва тарс гузвай муаллимрин яратмишунрин активвал хкажун, цIийи алакьунар ва абурун яратмишунрин мумкинвилер винел акъудун, акьалтзавай несилдин руьгьдин культура хкажун тир.
Конкурсда 5-11-классра авай аялри иштиракна. И конкурсда Кьурагьрин сад ва кьвед лагьай нумрадин юкьван школайри, КIирийрин, КьепIиррин, Штулрин, КIутIулрин, Маллакентдин, Аладашдин, Араблярдин, Кумухърин, Шимихуьруьн, Хпежрин, Хпуькьрин, Ашарин, Гелхенрин, Усарин школайри, КIирийрин школа-интернатди иштиракна.
Конкурсда иштирак тавур школайрик Кьуьчхуьррин, Квардалрин, Хуьрехуьруьн ва Хвережрин школаяр акатзава. ИкI, кьиле фейи фестиваль- конкурсда 1-чка, Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван школадин, 2-чка Кьурагьрин кьвед лагьай нумрадин юкьван школадин, 3-чка Шимихуьруьнни Маллакентдин юкьван школайрин коллективриз хьана.
Кьиле фейи конкурсда тафаватлу хьайи нумраярни хьана. Абурук Араблярдин командадин "Калина" кьуьл, тамамарайбур А. Омарова (6-класс), А. Алиева (6-класс); КьепIиррин школадин "Служить России" мани, тамамарайбур И. Омарова (8-класс) К. Эседова (9-класс); КIирийрин юкьван школадин командадин "Бубадиз" ва "Катюша" манияр, тамамарайди К. Бабаева (5-класс), "Эседаз" мани, тамамарайди А.Гьамзатова (7- класс); КIирийрин школа-интернатдин командадин "Кьурагь дагълар" мани, тамамарайбур вахар тир Абдуллаевар (5-класс); Маллакентдин юкьван школадин командадин "Не думай о секундах" мани, тамамарайбур С. Алимова ва Р.Тагъиева, шиир «Варварство», тамамарайди Т.Рамалданова; КIутIулрин школадин командадин "Диде" мани, тамамарайди Р.Тагьиров, Кумухърин школадин командадин "Мир на земле" мани, тамамарайди Н.Акимова; Гелхенрин школадин командадин "Гьайиф рухваяр" мани, тамамарайди коллективдин хор; Шимихуьруьн юкьван школадин командадин "Дидедиз" мани, тамамарайди М.Асварова (7-класс), "Дагъустан" мани, тамамарайди Ф. Гьуьсейнова (10-класс), «Гимн России», тамамарайди коллективдин хор; Ашарин юкьван школадин коллективдин "9-Май " мани, тамамарайди коллективдин хор; Кьурагьрин кьвед лагьай нумрадин юкьван школадин коллективдин "Зажгите свечи" мани, тамамарайди А.Къурбанова (11-класс) , "Сильная Армия" мани, тамамарайди коллективдин хор; Аладашдин юкьван школадин коллективдин дяведикай "Къванцин гада" сегьне акатзава.

 

А.Мамедова.

Лагерриз фин теклифзава

Эхиримжи йисара вири Россияда хьиз Дагъустандани яшайишдин рекьяй четин гьалда авай хизанриз гьукуматдин патай гьар жуьредин куьмекар гузва.
Са шумуд йис я райондин яшайишдин рекьяй хуьдай управлениди аялриз лагерра ял ягъиз фидай мумкинвал гуз. И гъакъиндай акъуднавай къарар къуватда аматIа чирун патахъай чун УСЗН-да хизандин, дишегьлийрин ва аялрин крарин рекьяй инспектор ТIаибова Залина Агьмедуллаевнадин патав мугьман хьана.
-Залина Агьмедуллаевна, лагерриз ял ягъиз гьихьтин хизанрай аялар тухузва?
Иник са шумуд категориядин хизанрай тир аялар акатзава: яшайишдин шартIар четин гьалда авай хизанрай , диде ва я буба амачир, диде-буба кIвалахдик квачир хизанрай тир, гзаф аялар авай хизанрай тир аялар тухузва.
Идалай гъейри, шаз аялри лагерра ял ягъун патал гьихьтин шартIар тешкилнаватIа ахтармишиз чи идарадин работник фенвай , дугъриданни, ина вири шартIар лап хъсандиз тешкилнавай. Алай йисуз пуд поток июнь, июль, августдин вацра ава. Аялрихъ галаз педагогрин арадай тербиячи яз физ кIанзавай ксар аватIа , чун гьабурни ракъуриз гьазур я.
Лагерриз ял ягъун патал 7 йисалай 15 йис жедалди яшда авай аялар тухуда.
Алай йисуз аялриз ял ягъиз ДОЛ "Орлиная гора" Унцукул районда, ДСОЛ "Радость" Шамил районда, ДОЛ "Единство" Шамил районда, ООО ДСОК "Каскад" Гуниб районда, ДОЛ "Энергетик" Къаякент районда, МЗОЛ "Солнечный" Къарабудахкент районда, ОЦ ООО "Южный" Дакъузпара районда, ООО СОК "Березка" Гергебиль районда, ДОЛ "Турист"Гергебиль районда, учреждение ДОЛ " Волна" Къаякент районда, СОК "Сосна" Унцукуль районда, ПЭЛ "Аист" Къарабудахкенский районда, ДОЛ "Сулак" Къизилюрт шегьерда, ДООЛ "Ласточка" Къарабудахкент районда, ДОЛ "Космос" Буйнакск районда, ДОЛ "Данко" Буйнакск районда авай лагерриз путевкаяр гузва.
Аялар ял ягъиз лагерриз ракъуриз кIанзавай диде-бубадивай телефондин 22-2-25 нумрадиз зенг яна, делилар хабар кьаз жеда.
 

Хидирнеби Агьмедов.

ПIинияр куьлуь емишар я

Атемаз хуьре багъ-бустан авачир. Садра ам Макьарал алай вичин хванахвадин кIвализ акъатна. Хуьрек гьазур жедалди хванахвадин папа Атеман вилик са куруна авай чрай пIинияр эцигна. Вичиз хуьре артух гьат тийизвай емишар Атема иштагьдалди незвай. Са-сад виниз вегьейла, адаз артух дад къвезвачир. ТупIарин ара ацIуриз, санизни килиг тийиз, ада са къатда сив ацIурзавай. Атема ийизвай каш акурла, хванахвадин аял, мягьтел хьана, Атемаз тамашзавай. Аял я ман, сивик рак квачир. Аялди лугьуда: "Я халу, пIинияр са-сад сиве твадайди я, вуна лагьайтIа, абур капашдалди незва". Аялди лагьай и гафарикай Атемаз са къайгъуни авачир. Ада вичин кIвалах акунвай. Са арадилай хьиз, Атема вич аялдиз буржлу амукь тавурай, мадни вичиз емишрикай хабар авачир хьиз тахьурай лагьана, лугьуда: "Я хтул, са-сад кIас ягъиз недайди пIинияр туш. Абур чуьхверар я". Мад гаф жагъун тавур аял, чуькьни тавуна, куьчедиз экъечIна.